Jak niezależność stała się standardem dla globalnych banków centralnych

LONDYN, 13 stycznia (Reuters) - Decyzja administracji Trumpa o wszczęciu śledztwa karnego przeciwko szefowi Federal Reserve spotęgowała obawy dotyczące niezależności amerykańskiego banku centralnego, głównego organu decyzyjnego największej gospodarki świata.

Prezydent Donald Trump krytykował Fed oraz jej przewodniczącego, Jerome’a Powella, za to, że nie obniżają stóp procentowych wystarczająco szybko.

Najwyżsi urzędnicy innych banków centralnych stanęli we wtorek w obronie Powella, oświadczając, że „niezależność banków centralnych jest filarem stabilności cenowej, finansowej i gospodarczej w interesie obywateli, którym służymy”.

Poniżej przedstawiamy podsumowanie, jak niezależność stała się kluczowa dla sposobu, w jaki banki centralne na całym świecie zarządzają swoimi gospodarkami.

FED WYZNACZYŁ KIERUNEK

Federal Reserve uzyskał operacyjną niezależność w 1951 roku, po tym jak rosnąca inflacja ujawniła ograniczenia polityki pieniężnej mającej na celu obniżenie kosztów kredytu podczas II wojny światowej.

Chociaż Fed był pod wieloma względami pionierem, dopiero 25 lat później całkowicie uwolnił się od politycznych ingerencji w ustalanie stóp procentowych.

Presja wywierana przez byłego prezydenta Richarda Nixona, by utrzymać niskie koszty kredytu przed jego kampanią reelekcyjną w 1972 roku, jest powszechnie postrzegana jako jeden z czynników, obok wzrostu cen ropy naftowej, który przyczynił się do wybuchu inflacji pod koniec tej dekady.

WYSOKA INFLACJA – NOWY SYSTEM

Po doświadczeniach związanych z wysoką inflacją w latach 70. i na początku lat 80., rządy na całym świecie zaczęły szukać nowych dróg prowadzenia swoich gospodarek.

Wiele z nich odebrało politykom władzę nad decyzjami dotyczącymi stóp procentowych i przekazało ją urzędnikom odpowiedzialnym za utrzymywanie niskiej inflacji.

Pod koniec XX wieku, według Bank of England, 80-90% banków centralnych na świecie posiadało operacyjną niezależność.

NIEZALEŻNOŚĆ – CZY TO DZIAŁA?

Część zasług za niską inflację w ciągu ostatnich 30 lat przypisuje się innym czynnikom, takim jak pojawienie się Chin i innych krajów eksportujących, których tanie towary pomagały utrzymać ceny pod kontrolą.

Jednak naukowcy wielokrotnie łączyli poziom i zmienność inflacji ze stopniem niezależności banku centralnego w różnych krajach, co ugruntowało jej pozycję jako głównej zasady polityki gospodarczej w ostatnich dekadach.

W Wielkiej Brytanii niepewność co do inflacji spadła około czterokrotnie po tym, jak BoE uzyskał niezależność w 1997 roku, w porównaniu do poprzednich 20 lat, jak powiedział były główny ekonomista BoE Andy Haldane w przemówieniu w 2020 roku.

WYZWANIA PODCZAS KRYZYSU

Szerokie poparcie dla niezależności banków centralnych zostało wystawione na próbę podczas globalnego kryzysu finansowego 2007-09, który był powiązany z uchybieniami ze strony banków centralnych i innych organów nadzorujących ryzyko w systemie bankowym.