Rosnąca aktywność kryptowalutowa w Iranie nie polega na pogoni za kolejną hossą. To kwestia przetrwania. W 2025 roku ekosystem kryptowalut w Iranie osiągnął szacunkowo 7,78 miliarda dolarów, rosnąc przez większość roku szybciej niż w 2024. W centrum tej zmiany znajduje się Bitcoin, który coraz częściej pełni rolę finansowej linii ratunkowej, a nie spekulacyjnego aktywa.
Presja ekonomiczna w Iranie narastała przez lata. Od 2018 roku irański rial stracił prawie 90% swojej wartości, podczas gdy roczna inflacja wielokrotnie utrzymywała się w przedziale 40–50%. Żywność, mieszkania i towary importowane stawały się coraz droższe, a wynagrodzenia pozostawały daleko w tyle.
Dla wielu gospodarstw domowych oszczędzanie w rialu przestało mieć sens. Pytanie zmieniło się z „Jak pomnożyć swoje pieniądze?” na „Jak powstrzymać ich utratę?”. Bitcoin wypełnił tę lukę jako środek przechowywania wartości poza szybko upadającym systemem walutowym.
Aktywność w Iranie gwałtownie wzrasta podczas momentów napięć politycznych i militarnych. Duże wzrosty nastąpiły po zamachach bombowych w Kermanie w styczniu 2024, eskalacji rakietowej Iran–Izrael w październiku 2024 oraz 12-dniowym konflikcie w czerwcu 2025, który obejmował także cyberataki na banki, platformy kryptowalutowe oraz media państwowe.
Każdy kryzys wywoływał tę samą reakcję: więcej transakcji kryptowalutowych, szybsze transfery środków i większy popyt na aktywa cyfrowe. Bitcoin stał się w praktyce wskaźnikiem stresu w czasie rzeczywistym dla irańskiej gospodarki.
Podczas gdy obywatele sięgają po kryptowaluty w celu ochrony, Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej używa ich na skalę przemysłową. Do czwartego kwartału 2025 roku portfele powiązane z IRGC odpowiadały za około 50% całkowitej aktywności kryptowalutowej w Iranie.
Źródło: Chainalysis
Środki otrzymane przez te adresy wzrosły z ponad 2 miliardów dolarów w 2024 roku do ponad 3 miliardów w 2025. Analitycy ostrzegają, że te dane są prawdopodobnie zaniżone, ponieważ obejmują jedynie znane, objęte sankcjami portfele i nie uwzględniają ukrytych podmiotów słupów oraz zagranicznych pośredników używanych do obchodzenia sankcji i transferów transgranicznych.
Kontrast staje się wyraźniejszy podczas protestów. Porównując okres przed niepokojami (1 listopada – 27 grudnia 2025) z okresem protestów i odcięcia internetu (28 grudnia 2025 – 8 stycznia 2026), dane pokazują gwałtowny wzrost wypłat Bitcoinów z irańskich giełd.
Źródło: Chainalysis
Coraz więcej użytkowników przenosiło środki do osobistych portfeli, wybierając samodzielne przechowywanie zamiast platform, które mogłyby zostać ograniczone lub monitorowane. Takie zachowanie wskazuje na ucieczkę do bezpieczniejszych rozwiązań, napędzaną strachem przed zakłóceniami w bankach, kontrolą kapitału i dalszymi stratami walutowymi.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Analiza wskazuje, że Bitcoin wyróżnia się z trzech powodów. Samodzielna kontrola środków pozwala użytkownikom zarządzać pieniędzmi bez banków. Odporność na cenzurę umożliwia kontynuowanie transakcji mimo blokad. Przenośność czyni go użytecznym w przypadku przesiedleń lub nagłego przemieszczenia kapitału.
Podobne wzrosty wypłat Bitcoinów zaobserwowano w innych strefach konfliktów i kryzysów, wskazując na szerszy, globalny trend.
