Meta uch kompaniya bilan yadroviy energetika bo‘yicha kelishuvlarga erishdi

Timothy Gardner tomonidan

VASHINGTON, 9-yanvar (Reuters) - Meta Platforms juma kuni AQSH markaziy hududidagi uchta Vistra atom elektr stansiyasidan elektr energiyasi sotib olish va kichik modul reaktorlar qurishni rejalashtirayotgan ikki kompaniya bilan loyihalar ishlab chiqish uchun 20 yillik bitimlar tuzganini ma’lum qildi.

Meta va boshqa yirik Tex kompaniyalari, sun’iy intellekt va ma’lumot markazlari AQSHda so‘nggi yigirma yilda birinchi marta elektr energiyasiga bo‘lgan talabni oshirayotgani sababli, uzoq muddatli elektr ta’minotini kafolatlashni istamoqda.

Kompaniya o‘z blogida Vistra’ning Ohayodagi Perry va Davis-Besse stansiyalari hamda Pennsylvaniyadagi Beaver Valley stansiyasidan elektr energiyasi xarid qilinishini ma’lum qildi.

Meta bu bitim Ohayodagi stansiyalarning kengayishini moliyalashtirishga va ularning xizmat muddatini uzaytirishga yordam berishini aytdi, bu stansiyalar kamida 2036-yilgacha ishlashga litsenziyaga ega, Beaver Valley’dagi ikki reaktordan biri esa 2047-yilgacha ishlash huquqiga ega.

Meta, shuningdek, Oklo va TerraPower kompaniyalari tomonidan rejalashtirilgan kichik modul reaktorlar loyihalarini rivojlantirishga yordam beradi, ulardan TerraPower milliarder Bill Gates tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.

SMR tarafdorlari reaktorlar kelajakda arzonroq bo‘lishini, chunki ularni ob’ektlarda emas, balki zavodlarda qurish mumkinligini ta’kidlashadi. Tanqidchilar esa ular hozirgi yirik reaktorlar kabi iqtisodiy samaradorlikka erisha olmasligini aytishmoqda. AQSHda hozircha birorta tijorat SMR faoliyat ko‘rsatmayapti va bu stansiyalar uchun ruxsatnomalar talab qilinadi.

Joel Kaplan, Meta’ning global ishlar bo‘yicha bosh direktori, bu reja va o‘tgan yili Constellation bilan Illinoysdagi reaktorni 20 yil davomida ishda saqlash bo‘yicha tuzilgan bitim Meta’ni “Amerika tarixidagi eng muhim korporativ atom energiyasi xaridorlaridan biriga aylantiradi”, dedi.

Bitimlar 2035-yilga kelib 6,6 gigavattgacha atom energiyasini ta’minlaydi, dedi Meta. Oddiy atom elektr stansiyasi hajmi taxminan 1 GW atrofida bo‘ladi. 2024-yilda Meta atom energiyasi ishlab chiqaruvchilaridan 1 dan 4 gigavattgacha atom energiyasiga qiziqish bildirdi.

Meta TerraPower’ning ikki reaktorini ishlab chiqish uchun mablag‘ ajratadi, bu reaktorlar 2032-yilga kelib 690 megavattgacha energiya ishlab chiqarishi mumkin bo‘ladi. Bitim shuningdek, Meta’ga 2035-yilgacha yana olti TerraPower reaktori energiyasiga huquqlar beradi. TerraPower prezidenti va bosh direktori Chris Levesque bu bitim reaktorlarni tez sur’atda joriy etishni qo‘llab-quvvatlashini aytdi.

Meta Oklo bilan hamkorligi orqali 2030-yilga kelib Ohayoda 1,2 GW gacha energiya ishlab chiqarishni rivojlantirishga yordam beradi. Ushbu qo‘llab-quvvatlash “dastlabki xarid va rivojlanish”ga yordam beradi, dedi Oklo hammuassisi va bosh direktori Jacob DeWitte.

(Timothy Gardner va Valerie Volcovici tomonidan xabar, Cynthia Osterman tomonidan tahrirlangan)