Taniqli kriptovalyuta fondi asoschisi: "Bitcoin 7-11 yil ichida yo‘q bo‘ladi" – Mana sababi

CyberCapital kripto investitsiya fondining asoschisi va bosh investitsiya direktori Justin Bons, Bitcoin o‘zining hozirgi iqtisodiy va xavfsizlik modeli sababli keyingi 7-11 yil ichida qulashi xavfi borligini ta’kidladi.

Bonsning fikricha, bu jarayon, har bir halving davrida qazib olishdan olinadigan daromad kamayishi va tarmoq xavfsizligini moliyalashtiruvchi byudjetning asta-sekin tugashi bilan boshlanadi.

Bonsning aytishicha, Bitcoin o‘zining hozirgi xavfsizlik darajasini saqlab qolishi uchun har to‘rt yilda narxini ikki baravar oshirishi yoki doimiy yuqori tranzaksiya to‘lovlarini ta’minlashi kerak bo‘ladi. U bunday o‘sish matematik jihatdan imkonsizligini aytib, bunday narx o‘sishi bir necha o‘n yillikda global YaIMdan oshib ketishini, yuqori to‘lovlar esa erkin va raqobatbardosh bozorda barqaror bo‘lmasligini ta’kidladi.

Bonsning qayd etishicha, har bir halvingdan so‘ng qazib olish mukofotlari kamayishi sababli Bitcoin’ning “xavfsizlik byudjeti” deyarli tugab bormoqda va faqat hashrate o‘sishi xavfsizlikni anglatmaydi. Analitikning ta’kidlashicha, eng muhim ko‘rsatkich – bu maynerlarga to‘lanadigan umumiy daromaddir; chunki tarmoq xavfsizligi xeshlar soni bilan emas, balki hujum narxi bilan o‘lchanadi.

Bons xavfsizlik byudjeti kamaygani sari, 51% hujumlar va double-spend (ikki marta sarflash) stsenariylari tobora jozibador bo‘lib borishini ta’kidladi. U yirik kriptovalyuta birjalari ayniqsa zaif nishon bo‘lishi mumkinligini aytib, bir kunlik hujum narxi yaqin yillarda atigi bir necha million dollargacha tushishi, potensial foyda esa yuz millionlab, hatto milliardlab dollarga yetishi mumkinligini bildirdi.

Shu kontekstdan kelib chiqib, u tarmoq qiymati nazariy jihatdan $2 trilliondan oshgan taqdirda ham, atigi $1 milliard sarmoya bilan jiddiy izdan chiqarilishi mumkinligini ta’kidladi. Bonsning aytishicha, hatto geosiyosiy raqib davlatlar yoki yirik moliyaviy subyektlar ham bunday xarajat-foyda tahlilini amalga oshirishi mumkin.

Bonsning so‘zlariga ko‘ra, Bitcoin hozirda ikki yomon variantga duch kelmoqda:

• 21 million ta’minot chegarasidan oshib ketadigan darajada inflyatsiyani oshirish,
• Yoki tarmoq hujum va senzura uchun zaif bo‘lishini qabul qilish.

Bons bu dilemma Bitcoin’ning asosiy “ijtimoiy shartnomasi”ga putur yetkazishini ta’kidladi va ayrim asosiy dasturchilar ham bu muammoni tan olib, ta’minotni oshirish yechim sifatida muhokama qilganini qayd etdi. U, shuningdek, Peter Todd kabi shaxslar xavfsizlik byudjeti muammosiga e’tibor qaratganini aytib o‘tdi.

Bons Bitcoin’ning taxminan 7 ta tranzaksiya/soniya (TPS) sig‘imi tizimni inqiroz paytida zaiflashtirishini ta’kidladi. U, agar hozirgi foydalanuvchilarning atigi kichik qismi bir vaqtda tarmoqda tranzaksiya amalga oshirmoqchi bo‘lsa ham, bir necha oy davom etadigan tranzaksiya navbati yuzaga kelishi mumkinligini bildirdi. U bu holat amalda “bank yugurishi” effektini keltirib chiqarib, foydalanuvchilar o‘z mablag‘larini vaqtida ko‘chira olmasligi natijasida vahimani yanada chuqurlashtirishini ta’kidladi.

Bonsning fikricha, potensial ishonch inqirozi va narxning tushishi maynerlar foydaliligini kamaytirib, hashrate pasayishiga olib keladi. Murakkablikka kechikib moslashish sababli tarmoq sekinlashishi tranzaksiya navbatini oshiradi va vahimani kuchaytiradi. Bu narx tushishi – maynerlarning chiqib ketishi – tarmoq sekinlashuvi “o‘lim spirali” xavfini yuzaga keltiradi.

Justin Bonsning fikricha, Bitcoin’ni “o‘zgarmas va abadiy xavfsiz” deb bilish haqiqiy vaziyatni aks ettirmaydi, chunki xavfsizlik, kamyoblik va qo‘llanilish balansiga putur yetgan. Bonsning so‘zlariga ko‘ra, ushbu muammolar halving sikllari ta’sirida keyingi 7-11 yil ichida yanada yaqqol ko‘rinadi va Bitcoin hamjamiyati muqarrar ravishda to‘qnashuvga duch keladi.