- Vitalik cho biết Ethereum ưu tiên khả năng phục hồi và chủ quyền số hơn là tốc độ và hiệu quả.
- Những phát biểu của anh ấy mô tả Ethereum như một hệ thống được xây dựng để vượt qua các cú sốc kiểm duyệt và bất ổn.
- Anh ấy liên kết khả năng phục hồi với chủ quyền số khi nhu cầu về sự chống kiểm duyệt ngày càng tăng.
Vitalik Buterin đã tái định hình sứ mệnh lâu dài của Ethereum, chuyển trọng tâm từ hiệu quả tài chính sang chủ quyền số và khả năng phục hồi của mạng lưới. Anh đã trình bày quan điểm này trong một bài đăng gần đây, xem lại các ý tưởng từ bản Tuyên ngôn Trustless của Ethereum. Những bình luận này xuất hiện trong bối cảnh niềm tin toàn cầu vào các hệ thống số tập trung tiếp tục suy yếu.
Buterin nói rằng Ethereum không ra đời để tối ưu hóa tài chính hay làm cho các ứng dụng trở nên tiện lợi hơn. Thay vào đó, anh xem mạng lưới này như một công cụ được thiết kế để bảo vệ tự do trong các điều kiện thù địch hoặc bất ổn. Anh mô tả sự khác biệt này là yếu tố then chốt để hiểu định hướng chiến lược của Ethereum.
Khả năng phục hồi quan trọng hơn tối ưu hóa
Buterin cho rằng hiệu quả và sự tiện lợi thường chỉ cải thiện cho các hệ thống vốn đã vận hành tốt. Anh chỉ ra các ví dụ như rút ngắn vài phần nghìn giây độ trễ hoặc tăng lợi suất một cách nhỏ lẻ. Anh lưu ý rằng những mục tiêu này chiếm ưu thế trong văn hóa công nghệ tiêu dùng của Silicon Valley.
Tuy nhiên, anh nói rằng Ethereum không thể vượt trội so với các nền tảng doanh nghiệp lớn ở lĩnh vực này. Thay vào đó, anh lập luận rằng Ethereum phải cạnh tranh trong một “cuộc chơi” hoàn toàn khác. Cuộc chơi đó tập trung vào khả năng phục hồi thay vì tốc độ hoặc các chỉ số tăng trưởng.
Theo Buterin, khả năng phục hồi không phải là tối đa hóa lợi ích nhỏ lẻ mà là giảm thiểu nguy cơ thất bại nghiêm trọng. Anh so sánh giữa việc cải thiện lợi suất nhỏ với nguy cơ mất trắng toàn bộ. Trong bối cảnh này, phòng ngừa sụp đổ quan trọng hơn tối đa hóa hiệu quả.
Anh cũng mô tả khả năng phục hồi là khả năng duy trì hoạt động trong các tình huống gián đoạn nghiêm trọng. Bao gồm các gián đoạn dịch vụ, sự rời bỏ của nhà phát triển, áp lực chính trị và chiến tranh mạng. Trong những trường hợp như vậy, Ethereum cần tiếp tục khả dụng và vận hành.
Anh bổ sung rằng khả năng phục hồi còn có nghĩa là mọi người đều được tiếp cận bình đẳng, bất kể vị trí địa lý. Mỗi người tham gia đều nên tương tác với mạng lưới theo cùng một điều kiện. Nguyên tắc này là nền tảng thiết kế không cần cấp phép của Ethereum.
Chủ quyền số như hạ tầng nền tảng
Buterin liên kết trực tiếp khả năng phục hồi với chủ quyền, đặc biệt là chủ quyền số. Anh làm rõ rằng ý tưởng này không liên quan đến vị thế chính trị hay sự công nhận bởi quốc gia. Thay vào đó, nó nhằm giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống bên ngoài có thể bị tước bỏ hoặc kiểm soát bởi người khác.
Anh so sánh chủ quyền số với các ý tưởng như chủ quyền lương thực. Ở cả hai trường hợp, mục tiêu là hạn chế các điểm yếu phát sinh do phụ thuộc. Với Ethereum, điều này nghĩa là vận hành không cần dựa vào các trung gian tập trung hoặc hạ tầng doanh nghiệp.
Anh nói rằng mô hình này cho phép hợp tác mà không cần phục tùng. Những người tham gia có thể tương tác như những người bình đẳng thay vì làm phụ thuộc vào các nền tảng xa xôi. Cấu trúc này, theo anh, định nghĩa vai trò của một “máy tính thế giới”.
Liên quan: Tiền mã hóa có thực sự phi tập trung? Vitalik Buterin đặt ra những câu hỏi khó
Buterin cũng so sánh Ethereum với công nghệ tiêu dùng Web2. Anh nói các nền tảng truyền thống ưu tiên tăng trưởng và sự tiện lợi cho người dùng. Tuy nhiên, kiến trúc của chúng thường thiếu khả năng phục hồi khi gặp áp lực hệ thống.
Anh lưu ý ngành tài chính lịch sử đã đầu tư nhiều hơn vào khả năng phục hồi. Tuy vậy, anh nói các hệ thống tài chính chỉ giải quyết một số rủi ro nhất định. Chúng thường không bảo vệ được trước kiểm duyệt, đóng cửa nền tảng hoặc can thiệp chính trị.
Trong bối cảnh này, Buterin nhấn mạnh blockspace là một tài nguyên khan hiếm. Dù blockspace thô có thể ngày càng dồi dào, nhưng blockspace có khả năng phục hồi và không cần cấp phép vẫn rất hạn chế. Anh cho rằng Ethereum phải bảo tồn những phẩm chất này trước khi mở rộng năng lực.
Việc tái định hình này phù hợp với những thay đổi rộng lớn trong ngành. Các tổ chức, nhà phát triển và chính phủ ngày càng tìm kiếm hạ tầng số trung lập. Nhiều bên hiện ưu tiên các hệ thống có thể vượt qua phân mảnh pháp lý và căng thẳng địa chính trị.
Việc Ethereum tập trung vào khả năng sống sót đã tạo vị thế khác biệt so với các mạng lưới tốc độ cao hơn. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng thông lượng, Ethereum hướng đến độ tin cậy lâu dài. Cách tiếp cận này xem Ethereum như một hạ tầng công cộng hơn là một sản phẩm đơn thuần.
Buterin kết luận rằng thiết kế của Ethereum phù hợp với môi trường toàn cầu bất ổn. Khi các mối phụ thuộc bị chia cắt, nhu cầu về các hệ thống có khả năng phục hồi ngày càng tăng. Trong bối cảnh đó, Ethereum đặt mục tiêu cung cấp hạ tầng số nền tảng cho thập kỷ tới.
