Thuế quan của Trump có thể đang làm tăng thuế của bạn, nhưng theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang San Francisco, chúng cũng có thể giúp giảm lạm phát.

Thuế quan ảnh hưởng như thế nào đến người tiêu dùng và nền kinh tế

Thuế quan về cơ bản hoạt động như một loại thuế đánh vào người tiêu dùng. Mặc dù các khoản phí này ban đầu được áp đặt lên các doanh nghiệp, nhưng chi phí tăng thêm thường được chuyển sang cho người mua thông qua giá cả cao hơn. Năm 2025, sự bất mãn ngày càng tăng về chi phí sinh hoạt leo thang đã dẫn đến những thay đổi chính trị đáng kể, bao gồm cả việc bầu chọn những chính trị gia Dân chủ như Thị trưởng mới của Thành phố New York, Zohran Mamdani. Tổng thống Trump, để đáp lại, đã bác bỏ những lo ngại về khả năng chi trả như là những luận điệu chính trị, khẳng định rằng lạm phát đã được kiểm soát trong nhiệm kỳ của mình.

Liệu thuế quan có thực sự làm giảm lạm phát?

Truyền thống, lý thuyết “chi phí đẩy” cho rằng thuế quan làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu, từ đó đẩy chi phí sản xuất của các công ty trong nước lên cao. Kịch bản này được dự đoán sẽ làm chậm tăng trưởng kinh tế và đẩy lạm phát tăng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, một báo cáo gần đây từ Cục Dự trữ Liên bang San Francisco, có tựa đề Lịch sử có thể cho chúng ta biết gì về các cú sốc thuế quan?, đã thách thức quan điểm lâu đời này. Phân tích cho rằng thuế quan cao hơn thực tế có thể giúp giảm lạm phát, mặc dù chúng cũng có thể dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp tăng.

Tác giả Regis Barnichon và Aayush Singh giải thích, “Chúng tôi xem xét dữ liệu trong quá khứ cho thấy rằng các đợt tăng thuế quan đáng kể năm 2025 có thể làm tăng thất nghiệp, nhưng cũng có thể giúp kéo lạm phát xuống.”

Nhiều chuyên gia đã dự đoán những hậu quả kinh tế tiêu cực sau quyết định của Tổng thống Trump nâng mức thuế quan trung bình của Hoa Kỳ lên 15%—một mức chưa từng thấy kể từ năm 1935, theo Yale Budget Lab. Nếu phát hiện của Fed San Francisco là đúng, có thể sẽ ít lý do hơn để lo sợ rằng thuế quan nhất thiết sẽ thúc đẩy lạm phát.

Vai trò của sự bất ổn trong các kết quả kinh tế

Lập luận trung tâm của báo cáo là việc tăng thuế quan tạo ra sự bất ổn kinh tế, điều này có thể có tác động giảm phát. Các tác giả chỉ ra rằng niềm tin phổ biến—rằng thuế quan luôn đẩy lạm phát tăng—bỏ qua tác động của sự bất ổn đối với nền kinh tế.

Họ viết, “Các cú sốc thuế quan thường trùng hợp với những giai đoạn bất ổn gia tăng, điều này có xu hướng làm giảm niềm tin của cả người tiêu dùng và nhà đầu tư, giảm hoạt động kinh tế và tạo áp lực giảm lên lạm phát.”

Báo cáo cũng gợi ý rằng thuế quan có thể kích hoạt sự giảm giá trị tài sản, từ đó làm suy yếu thêm nhu cầu, tăng thất nghiệp và góp phần làm giảm lạm phát.

Bằng chứng lịch sử về tác động giảm phát

Barnichon và Singh đã xem xét dữ liệu kinh tế từ năm 1870 đến 1913 và những năm giữa Thế chiến I và Thế chiến II—những giai đoạn đánh dấu bởi những thay đổi thuế quan đáng kể. Nghiên cứu của họ phát hiện ra mối quan hệ ngược chiều mạnh mẽ giữa việc tăng thuế quan và tỷ lệ lạm phát. Cụ thể, họ phát hiện rằng mỗi khi thuế quan tăng thêm một điểm phần trăm thì lạm phát giảm 0,6 điểm phần trăm.

Sự khác biệt hiện đại và bối cảnh kinh tế

Tuy nhiên, các tác giả cảnh báo rằng nền kinh tế Hoa Kỳ đã thay đổi đáng kể từ đầu thế kỷ 20. “Ngày nay, các nguyên liệu đầu vào nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn hơn trong sản xuất, điều này có thể khiến việc tăng thuế quan dễ làm lạm phát tăng hơn so với trước đây,” họ lưu ý.

Để so sánh, tổng kim ngạch nhập khẩu của Hoa Kỳ năm 2024—trước khi áp dụng thuế quan mới—vào khoảng 3,2 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, nhập khẩu năm 1929, ngay trước khi Đạo luật Thuế quan Smoot-Hawley nâng thuế lên khoảng 20%, chỉ là 4,4 tỷ USD.

“Với việc nền kinh tế đã phát triển rất nhiều trong thế kỷ qua, các mô hình lịch sử có thể không dự đoán đầy đủ những gì sẽ xảy ra ngày nay,” Barnichon và Singh bổ sung. Lần cuối cùng thuế quan cao như vậy là trong thời kỳ Đại Suy thoái, khi tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt lên 25% và GDP giảm gần 30%.

Bài viết này được xuất bản lần đầu trên Fortune.com.