Cuộc di cư di sản trị giá 25 tỷ đô la của Bitcoin trong bí mật đã củng cố quyền kiểm soát thanh khoản của Wall Street chỉ trong 2 năm

Hai năm trước, Bitcoin đã đạt được điều mà nó khao khát từ lâu: một vị trí trong danh mục mặc định của tài chính truyền thống (tradfi).

Rất nhiều người có thể tiếp cận với Bitcoin vào năm 2023, khi bất kỳ ai có tài khoản trên sàn giao dịch và chấp nhận rủi ro hoạt động đều có thể nhấn “mua”. Tuy nhiên, phần lớn nguồn vốn ở Mỹ được luân chuyển qua các môi giới, tài khoản hưu trí, nền tảng tư vấn, danh mục mẫu và danh sách kiểm tra tuân thủ.

Để nguồn tiền đó đổ vào, Bitcoin cần xuất hiện dưới một hình thức trông và cảm giác giống như phần còn lại của danh mục đầu tư.

Vào ngày 10 tháng 1 năm 2024, SEC đã phê duyệt việc niêm yết và giao dịch các sản phẩm giao dịch trao đổi Bitcoin giao ngay. Một ngày sau, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay đầu tiên tại Mỹ bắt đầu được giao dịch, và đến chiều thứ Năm, khoảng 4,6 tỷ đô la cổ phiếu đã được chuyển nhượng.

Phiên giao dịch đầu tiên đó là một thành công vượt trội trong lịch sử, và nó đã thay đổi ai là người quan trọng ở biên thị trường của Bitcoin.

Sự thay đổi lớn nhất trong hai năm qua đến từ một nhóm người mua mới đổ vào thông qua một lớp bao bọc quen thuộc. ETF đã giúp đẩy Bitcoin ra khỏi môi trường giao dịch thuần crypto và bước vào hệ thống vốn đã phân phối các tài sản chính thống trên quy mô lớn.

Nói một cách đơn giản, Bitcoin đã có được kênh phân phối cho tổ chức.

Bitcoin đã nhận mã giao dịch như thế nào

Câu chuyện về ETF Bitcoin có thể đã đỉnh điểm vào một ngày duy nhất, nhưng phải mất một thập kỷ những nỗ lực thất bại để đạt được điểm đó. Các đề xuất ETF Bitcoin giao ngay đã được nộp, chỉnh sửa, bác bỏ và nộp lại khi SEC liên tục nêu ra các mối lo ngại về tính toàn vẹn của thị trường và kỳ vọng giám sát đối với một sản phẩm gắn liền với thị trường giao ngay.

Động lực then chốt đến từ một loạt lập luận pháp lý và quy định ngày càng thu hẹp.

Vào tháng 8 năm 2023, Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực DC đã phán quyết rằng SEC đã hành động “một cách tùy tiện và thất thường” khi từ chối đơn của Grayscale chuyển đổi quỹ tín thác Bitcoin (GBTC) thành một ETP Bitcoin giao ngay trong khi lại phê duyệt các ETP hợp đồng tương lai Bitcoin. Quyết định này không tự động phê duyệt ETF, nhưng nó đã buộc SEC phải giải thích vì sao các sản phẩm dựa trên hợp đồng tương lai được chấp nhận trong khi sản phẩm giao ngay thì không.

Đến ngày 10 tháng 1 năm 2024, Chủ tịch Gary Gensler đã trình bày việc phê duyệt này một cách hạn chế, gọi đây là việc phê duyệt cấu trúc ETP chứ không phải là sự ủng hộ rộng rãi đối với Bitcoin. Nhưng thị trường lại nghe theo cách khác: Bitcoin đã tiếp cận được bộ máy phân phối kiểm soát phần lớn tài sản có thể đầu tư ở Mỹ.

Bảng thành tích hai năm, không cần nhật ký dòng vốn

Để hiểu tác động của kỷ nguyên ETF mà không bị lạc trong các con số hàng ngày, chúng ta cần bắt đầu với con số tích lũy: tổng các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ đã thu hút 56,63 tỷ đô la dòng tiền ròng tính đến ngày 9 tháng 1 năm 2026, theo dữ liệu từ Farside.

Đó là con số tiêu đề cho nhu cầu biên mới. Con số thứ hai giải thích vì sao các câu chuyện dòng tiền đầu tiên lại phức tạp: không phải tất cả hoạt động ETF đều đại diện cho nhu cầu mới. Một phần lớn phản ánh việc luân chuyển.

Số liệu tổng hợp của Farside cho thấy GBTC là −25,41 tỷ đô la và IBIT là +62,65 tỷ đô la trong cùng kỳ. Khoảng cách đó thể hiện chuyển động nội tại nổi bật của kỷ nguyên này: tiền rút khỏi lớp bao bọc cũ và chuyển sang các quỹ mới hơn, rẻ hơn, thanh khoản hơn, với sản phẩm của BlackRock trở thành điểm đến cuối cùng của dòng tiền.

Đầu năm 2024 chứng kiến rất nhiều tiêu đề về dòng tiền rút ra. Nhiều ngày trong số đó ghi nhận hoạt động mua mạnh ở các sản phẩm mới trong khi GBTC đóng vai trò là van thoát cho các nhà đầu tư đã chờ đợi nhiều năm để có cấu trúc thuận tiện hơn.

Kết quả là cùng một thị trường có thể vừa yếu vừa mạnh tùy thuộc vào nhà phát hành nào bạn chú ý.

Người mua biên mới

Cơ sở người mua Bitcoin luôn đa dạng, từ nhà giao dịch nhỏ lẻ, thợ đào, nhà đầu tư dài hạn, quỹ và những người cơ hội, nhưng ít nhất phải có hiểu biết về crypto. ETF đã hạ thấp rào cản đó đến mức danh tính người mua biên đã hoàn toàn thay đổi.

Người mua ETF là nhà tư vấn triển khai mô hình, nhà đầu tư môi giới muốn tiếp cận mà không cần lưu ký, hoặc phân bổ tài khoản hưu trí được thực hiện trong quy trình quen thuộc.

Điều này quan trọng vì các dòng tiền biên ảnh hưởng đến giá biên. Trong kỷ nguyên ETF, khẩu vị rủi ro rộng có thể chuyển thành nhu cầu giao ngay với ít bước thao tác hơn và ít điểm ma sát hơn khiến giao dịch bị gián đoạn.

Đây là nơi cụm từ tiêu đề “Wall Street sở hữu giá mua” có ý nghĩa thực tế. Trên thực tế, nó chỉ đến một người mua mà hành động của họ xuất hiện dưới hình thức mà thị trường chính thống có thể theo dõi, so sánh và phản ứng gần như theo thời gian thực. Nó cũng mô tả sự chuyển dịch quyền lực về câu chuyện: dòng vốn đã trở thành ngôn ngữ dễ dàng, chung giữa TradFi và crypto.

Đường trung bình của Farside giúp phác họa nhu cầu ổn định trông như thế nào. Tổng các quỹ ETF Bitcoin giao ngay trung bình đạt 113,3 triệu đô la dòng tiền ròng mỗi ngày trong hai năm. Đó là một kênh có ý nghĩa, bền vững, đặc biệt trong một thị trường có nguồn cung cố định.

Tất nhiên, các dòng vốn không giải thích được tất cả, nhưng chúng lý giải vì sao thị trường ngày càng coi việc tạo và mua lại ETF là nhịp đập hàng ngày.

Thanh khoản đến nhanh, rồi tập trung

Khối lượng giao dịch 4,6 tỷ đô la ngay trong ngày đầu tiên cho thấy việc tiếp cận Bitcoin có thể được giao dịch quy mô lớn trên các nền tảng quen thuộc. Điều này có hệ quả rất thực tế, dễ đo lường. Thanh khoản có xu hướng cộng hưởng, khi chênh lệch giá hẹp hơn và thị trường sâu hơn giúp các khoản phân bổ lớn trở nên dễ dàng hơn.

Điều này dẫn đến cải thiện việc thực hiện lệnh, từ đó khiến sản phẩm dễ được khuyến nghị hơn.

Nguồn: Farside Investors; LSEG qua Reuters (khối lượng ngày đầu).

Qua thời gian, thanh khoản cũng tập trung lại. Ngay cả khi một loạt sản phẩm trông giống nhau, vốn vẫn bị hút về phía các thương hiệu mà nhà đầu tư đã tin tưởng và về phía các quỹ trở thành lựa chọn mặc định trên nền tảng.

Tổng tích lũy của IBIT là thước đo rõ ràng nhất cho lực hấp dẫn đó, nhưng những ngày cực đoan cho thấy hệ quả. Giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của Farside cho toàn bộ hệ thống là +1,37 tỷ đô la và −1,11 tỷ đô la. Những phiên như vậy kéo dòng vốn từ “bối cảnh” thành “yếu tố dẫn dắt”, định hình vị thế, tiêu đề và cách diễn giải giá ngắn hạn.

Một thị trường mà dòng tiền biên đi qua một vài phương tiện cực lớn sẽ tự nhiên theo dõi sát những phương tiện đó.

ETF tái định hình ma sát của Bitcoin—và cách biến động xuất hiện

Một kỳ vọng đơn giản nằm trong động lực thúc đẩy ETF: đóng gói Bitcoin như cổ phiếu, thị trường sẽ đón nhận nó.

Bitcoin vẫn giao dịch toàn cầu, 24/7, với các câu chuyện phản xạ và lịch sử dài các chu kỳ đòn bẩy. Lớp bao bọc ETF không thay đổi những yếu tố cơ bản đó; nó chỉ thay đổi vị trí của ma sát.

Trước ETF, ma sát đó là về vận hành: lưu ký, truy cập sàn, tuân thủ và cấu trúc thuế. Sau ETF, phần lớn ma sát chuyển sang hình thức quen thuộc: phí, vị trí trên nền tảng, lựa chọn sản phẩm và thời điểm phân bổ diễn ra trong nhịp điệu thị trường chính thống.

Chương GBTC cho thấy ma sát di chuyển trong thời gian thực. GBTC giúp nhà đầu tư truyền thống nắm giữ Bitcoin, nhưng lại có nhiều đặc điểm cấu trúc phức tạp, bao gồm chiết khấu và phí bảo hiểm so với NAV, cơ chế mua lại hạn chế, và cuối cùng là mức phí cao khi so với ETF cùng loại.

Chuyển đổi thành ETF đã mang lại cấu trúc sạch hơn và mở đường cho việc thoái vốn và tái phân bổ đã bị dồn nén lâu nay. Dòng tiền rút ra rất lớn, và chúng cũng phản ánh thị trường hấp thụ một sự nâng cấp.

Cách nhìn bi quan về giai đoạn đó cho rằng các tổ chức bán ra. Cách nhìn thực tế hơn tập trung vào cấu trúc: nhà đầu tư chuyển từ lớp bao bọc cũ sang lớp mới khi phí giảm và thanh khoản cải thiện.

Di sản thứ cấp: ETF Bitcoin trở thành khuôn mẫu

Sau hai năm, ETF Bitcoin giao ngay hoạt động như hạ tầng cơ bản. Trạng thái đó tạo ra một di sản thứ hai: bắt chước.

Một khi Bitcoin chứng minh rằng tài sản crypto giao ngay có thể được đóng gói, phân phối và giao dịch quy mô lớn tại Mỹ, thị trường đã có một cẩm nang rõ ràng. Thảo luận chuyển sang các yếu tố vận hành thành công (phân phối, phí, tiếp cận nền tảng và cách thức lớp bao bọc cũ được tháo gỡ) vì những yếu tố đó quyết định ai sẽ thắng khi sản phẩm đã hiện hữu.

Kỷ nguyên ETF cũng đặt lại kỳ vọng trong crypto. Nó tạo ra chuẩn mực cho thanh khoản ngày đầu, cho thấy tốc độ tích lũy tài sản trong một phương tiện chính thống nhanh đến đâu, và mức độ thị phần có thể tập trung quanh một hoặc hai sản phẩm thống trị ra sao.

Không kém phần quan trọng, nó xây dựng cầu nối ngôn ngữ. Các nhà đầu tư theo dõi hoạt động tạo và mua lại hàng ngày để hiểu nhu cầu Bitcoin giờ đã có một khung tham chiếu có thể mở rộng sang các lớp bao bọc khác, dù đó là các sản phẩm giao ngay bổ sung, phái sinh xoay quanh cổ phiếu ETF, hoặc chiến lược danh mục coi tiếp cận Bitcoin là quyết định phân bổ tiêu chuẩn.

Lớp bao bọc đã thu hút người mua mới và thiết lập một mô hình phân phối rủi ro crypto có thể lặp lại.

Điều cần theo dõi trong năm thứ ba

Nếu hai năm đầu đã chứng minh “đường ống” hoạt động, thì giai đoạn tiếp theo tập trung vào hành vi khi đường ống ấy đã trở thành điều hiển nhiên.

Ba yếu tố cụ thể quan trọng:

1. Dòng vốn giờ đây như tín hiệu chế độ. Việc tạo ròng tăng tốc hoặc chậm lại đã trở thành đầu vào cho bình luận và định vị. Ngày trung bình có thể là 116 triệu đô la, nhưng các phiên cực đoan cho thấy bảng giá có thể thay đổi nhanh thế nào.
2. Phân phối có xu hướng sâu dần theo thời gian. Một sản phẩm càng giao dịch lâu mà không có sự cố vận hành, thì các nền tảng, tư vấn viên, tổ chức càng dễ coi nó là bình thường. Và “bình thường” là điều biến một tài sản từ giao dịch thành phân bổ.
3. Tập trung mang lại lợi ích và rủi ro. Các quỹ thống trị có thể siết chặt chênh lệch giá và cải thiện việc thực hiện lệnh. Chúng cũng trở thành điểm hút câu chuyện, và sự chú ý đông đảo có thể kéo thị trường về cùng một hướng cùng lúc.

Tài chính truyền thống đã xây dựng một “đường ống” nhanh, có thể mở rộng đến Bitcoin. Sau hai năm, “đường ống” đã đủ lớn để ảnh hưởng đến cách Bitcoin được định giá từng ngày. Kỷ nguyên ETF đã khiến Wall Street trở thành người tham gia có thể quan sát được trong giá mua biên của Bitcoin, và sự hiện diện đó đã trở thành một phần cấu trúc của thị trường.

Bài viết Bitcoin’s $25 billion legacy exodus secretly cemented Wall Street’s grip on liquidity within 2 years lần đầu xuất hiện trên CryptoSlate.