Một địa phương ở Mỹ vừa cấm CBDC, nhưng token của bang này lại đang làm điều còn gây bất ngờ hơn

Trong nhiều năm, stablecoin luôn là phát minh hữu ích nhất của lĩnh vực crypto và cũng là vị khách khó xử nhất trong bữa tiệc. Hữu ích vì chúng biến blockchain thành hệ thống chuyển tiền đô la 24/7, và khó xử vì mặc dù lời hứa rất đơn giản, việc bảo đảm niềm tin lại hiếm khi đơn giản.

Một token kỹ thuật số có giá trị đúng bằng một đô la nghe có vẻ bảo đảm đối với những người không quen với crypto, cho đến khi ai đó hỏi số đô la đó đang ở đâu.

Giờ đây, Wyoming muốn trả lời câu hỏi đó bằng “chiêu hack” uy tín lâu đời nhất ở Mỹ: con dấu của bang.

Frontier Stable Token, $FRNT, là token ổn định mới của Wyoming, có thể đổi ra đô la và được phát hành theo khuôn khổ pháp lý cùng sự giám sát của Ủy ban Stable Token Wyoming. Đây cũng là một tuyên bố chính trị công khai, được trình bày qua ngôn ngữ khô khan của các quy tắc đấu thầu, các cuộc họp công khai và yêu cầu về quỹ dự trữ. Một stablecoin có biên bản họp ủy ban không phải là cách Thung lũng Silicon sẽ bán tương lai, nhưng Wyoming dường như hoàn toàn hài lòng với điều đó.

Theo lời kể của Ủy ban, mục tiêu là tiện ích công cộng: chuyển tiền minh bạch hơn, thanh toán nhanh hơn và một mẫu hình có thể tồn tại vượt ngoài sự nhiệt tình của một thống đốc hay mô hình kinh doanh của một công ty. Họ cũng muốn bảo vệ dự án khỏi chỉ trích lớn nhất đối với stablecoin, đó là tính minh bạch.

Đó là cách họ quảng bá, nhưng câu hỏi thú vị hơn là nó tiết lộ gì về nền kinh tế và chính trị tiền tệ, ngay khi Washington đang cố gắng xác định đô la số sẽ được phép như thế nào.

Một stablecoin được xây dựng như một cơ quan công quyền

Wyoming vạch ra ranh giới rất rõ ràng và khác biệt giữa $FRNT và tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC). Ủy ban nói với CryptoSlate rằng $FRNT được bảo chứng hoàn toàn, được quản lý bởi luật bang và tách biệt rõ ràng với bất kỳ đồng tiền số nào do Cục Dự trữ Liên bang phát hành. Bang đã củng cố điều đó vào năm 2025 bằng cách thông qua HB0264, một đạo luật cấm các cơ quan Wyoming chấp nhận CBDC để thanh toán nhà nước hoặc sử dụng quỹ công để hỗ trợ thử nghiệm hay triển khai CBDC.

Cách tiếp cận đó rất quan trọng vì CBDC đã trở thành biểu tượng cho hai nỗi lo khác nhau. Một là kinh tế: điều gì sẽ xảy ra với các ngân hàng thương mại nếu người dân có thể nắm giữ tiền ngân hàng trung ương trực tiếp? Cái còn lại là văn hóa: giám sát, kiểm soát và cảm giác rằng toàn bộ số tiền của bạn có thể đi kèm với một tờ giấy phép.

Wyoming đang hướng vào khía cạnh văn hóa. Luật cấm CBDC bao gồm nhận định lập pháp cảnh báo về giám sát và hạn chế mua sắm. Bạn không cần đồng ý với giả định này để thấy rõ chiến lược đó.

Nếu bạn muốn một đồng đô la số tại Wyoming, bang đang nói, bạn sẽ nhận được nó qua một cơ chế mà bang có thể chỉ ra, kiện tụng và tranh luận công khai hàng tháng.

Nhân viên Ủy ban rất cẩn trọng với nhãn gọi. Theo họ:

“FRNT khác biệt với CBDC vì nó được bảo chứng hoàn toàn và không do ngân hàng trung ương phát hành.”

Chi tiết cuối cùng đó không phải là chuyện nhỏ. Ủy ban nói rằng việc quản trị $FRNT diễn ra tại diễn đàn công khai, các quyết định chính được đưa ra trong các cuộc họp hàng tháng và quy định của cơ quan phải qua giai đoạn lấy ý kiến công khai bắt buộc.

Trong crypto, quản trị thường có nghĩa là bỏ phiếu trên Discord lúc 3 giờ sáng. Wyoming đang cung cấp một thứ quen thuộc hơn, tốt hay xấu: luật hành chính.

Điều này cũng định hình cách $FRNT được dùng trong đời sống hàng ngày. Ủy ban nói $FRNT có thể dùng cho “bất kỳ mục đích hợp pháp nào” và cơ quan này không có nhiệm vụ hạn chế các hoạt động hợp pháp chỉ vì gió chính trị thay đổi.

Bất kỳ sự can thiệp nào, họ giải thích, nên xuất phát từ các chỉ thị hợp pháp như lệnh tòa, thay vì phán xét đạo đức theo cảm tính. Đó vừa là lập trường bảo vệ quyền dân sự vừa là thực tế thực dụng. Tiền có danh sách lọc chắc chắn sẽ trở thành mục tiêu chính trị, còn tiền tuân theo quy trình pháp lý hiện hành thì thường nhàm chán, mà chính sự nhàm chán ấy mới có thể mở rộng quy mô.

Và rồi đến yếu tố hiện đại: phân phối.

Ủy ban nói $FRNT được thiết kế cho cả người dùng cá nhân lẫn tổ chức. Người dùng cá nhân là câu chuyện dễ hình dung, nhất là với các tích hợp như Rain cho phép stablecoin hoạt động như thẻ ghi nợ. Nếu bạn có thể tiêu token ở bất cứ nơi nào Visa được chấp nhận, blockchain và các thuật ngữ crypto liên quan sẽ nhanh chóng mờ nhạt đi.

Việc sử dụng cho tổ chức và khu vực công là điểm nhấn mang màu sắc Wyoming hơn. Ủy ban cho biết họ muốn các tổ chức công sử dụng $FRNT để tăng minh bạch và hiệu quả.

Họ dẫn chứng một thử nghiệm vào tháng 7, khi hệ thống tiền kỹ thuật số của Wyoming được dùng để minh họa việc thanh toán gần như tức thời cho các nhà thầu chính phủ, được xem là lợi thế tiềm năng trong các thảm họa khi thời gian và thanh khoản rất quan trọng.

Nếu điều đó nghe có vẻ là một trường hợp sử dụng ngách, hãy nhớ rằng mọi công nghệ mới đều bắt đầu từ ngách cho đến khi nó không còn là ngách nữa.

Một stablecoin phục vụ cho trader là điều kiện cơ bản. Một stablecoin phục vụ trả lương, nhà thầu và ứng phó khẩn cấp bắt đầu trông giống như hạ tầng thực sự.

Sản phẩm thực sự là lợi suất, và chính trị quyết định nơi nó sẽ đến

Stablecoin thường được quảng bá như công nghệ thanh toán, nhưng kinh tế học của chúng lại giống ngân hàng hơn: nhận đô la, nắm giữ tài sản an toàn và thu lãi suất.

Wyoming nói rõ họ muốn lợi suất đó dùng vào việc gì. Trong Factbook của mình, Ủy ban mô tả cấu trúc quỹ dự trữ theo luật, bao gồm cả thế chấp vượt mức, với thu nhập đầu tư vượt quá yêu cầu dự trữ sẽ được chuyển cho lợi ích công cộng, bao gồm quỹ trường học của bang. Đây là nước đi chính trị đáng chú ý ở đây.

Bang đang cố gắng biến lợi nhuận thầm lặng từ việc nắm giữ trái phiếu kho bạc làm bảo chứng cho token thành lợi ích cho cộng đồng: dòng tiền giúp tài trợ cho trường học.

Nếu bạn từng theo dõi các cuộc tranh luận về stablecoin ở Washington, bạn sẽ hiểu vì sao điều này quan trọng. Toàn bộ tranh cãi về ai được phép phát hành stablecoin có thể hiểu là cuộc chiến xem ai được giữ phần lợi nhuận đó: ngân hàng, fintech, tổ chức phát hành crypto hay nhà nước.

Wyoming đang giơ tay đề xuất một đáp án mới. Một tổ chức công có thể lập luận hợp lý rằng nhiệm vụ của họ là vì lợi ích chung chứ không phải lợi nhuận cổ đông, dù việc thực thi thực tế vẫn phải dựa vào nhà cung cấp và đối tác.

Đây cũng là nơi chính sách liên bang va chạm với thử nghiệm của bang. Ủy ban cho biết họ kỳ vọng cùng tồn tại với quy định liên bang về stablecoin, dẫn chiếu định nghĩa “person” trong Đạo luật GENIUS và lập luận rằng các tổ chức công không nằm trong phạm vi điều chỉnh của đạo luật này.

Yêu sách rộng hơn của họ mang tính triết lý: một stablecoin phát hành theo chế độ liên bang bởi tổ chức tư nhân sẽ có động lực khác so với stablecoin phát hành bởi tổ chức công.

Khi được hỏi liệu quy định liên bang có loại họ ra ngoài không, câu trả lời của Ủy ban gần như rất thoải mái:

“Chúng tôi kỳ vọng cùng tồn tại.”

Lập luận của họ là tổ chức phát hành công nằm ở làn đường khác:

“Stablecoin tư nhân phát hành theo GENIUS sẽ có nhiệm vụ khác (lợi nhuận cổ đông) so với stablecoin do tổ chức công phát hành (lợi ích cộng đồng).”

Liệu Washington cuối cùng có chấp nhận ranh giới rõ ràng đó không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Các nhà lập pháp thường không thích lỗ hổng, đặc biệt là loại đi kèm cờ bang. Tuy nhiên, quan điểm của Ủy ban đã nêu bật một căng thẳng thực sự trong liên bang Mỹ: Các bang là phòng thí nghiệm, cho đến khi phòng thí nghiệm bắt đầu sản xuất ra thứ trông giống như tiền.

Và còn một căng thẳng khác hiếm khi được nhắc tới trong thảo luận về stablecoin: quyền lực phân phối.

Một stablecoin sống hay chết phụ thuộc vào nơi nó có thể được mua và chi tiêu. Nếu nó có mặt trên sàn lớn, nó trở thành một phần của thanh khoản crypto rộng hơn. Nếu nó có thể dùng như thẻ ghi nợ, nó có cơ hội thâm nhập hành vi tiêu dùng.

Nếu nó có thể di chuyển qua nhiều mạng lưới, nó trở thành tài sản ứng viên cho các nhà phát triển, tổ chức không muốn đặt cược vào một chain duy nhất.

Câu trả lời của Ủy ban về phân phối rất đáng chú ý vì nó phục vụ hai nhóm. Khán giả crypto muốn tính thanh khoản và tiếp cận, còn khán giả khu vực công muốn độ bền vững và có thể kiểm toán. Một bên muốn tốc độ, bên kia muốn dấu vết giấy tờ.

Bang Wyoming hứa cả hai, điều này rất tham vọng và chỉ hơi mâu thuẫn.

Nhưng chính sự tham vọng mới là điều quan trọng ở đây. Wyoming có truyền thống là người tiên phong, từ vai trò sớm mở rộng quyền bầu cử cho phụ nữ đến tiếng tăm về luật thân thiện với doanh nghiệp.

Stablecoin là phiên bản thời đại số của bản năng đó: dùng sự linh hoạt của bang nhỏ để thử nghiệm điều gì đó quá nhạy cảm chính trị đối với cơ quan liên bang.

Nếu các bang khác làm theo, đồng đô la sẽ có một lớp mới

Câu hỏi lớn nhất không phải là Wyoming có vận hành được stablecoin không, vì năng lực kỹ thuật và lịch sử đổi mới của bang này đã chứng minh rất rõ là có thể. Câu hỏi lớn nhất là chuyện gì sẽ xảy ra nếu ý tưởng này trở nên dễ hiểu (và dễ tiếp cận) với tất cả mọi người.

Ủy ban nói họ hy vọng các bang khác sẽ hợp tác với Wyoming nếu họ theo đuổi stable token của bang, và nhấn mạnh ưu tiên là khả năng tương tác. Đó có thể là kiểu ám ảnh hữu ích nhất.

Năm mươi token do các bang phát hành mà không tương tác được với nhau sẽ tạo thành một mảnh ghép các khu vườn kín, mỗi nơi có quy tắc, đối tác và bẫy chính trị riêng. Khả năng tương tác sẽ là yếu tố biến một thử nghiệm của bang thành hiệu ứng mạng lưới. Nó cũng sẽ biến stablecoin do bang phát hành từ một dự án địa phương kỳ quặc thành quân bài mặc cả ở cấp quốc gia.

Họ công khai mời gọi các bang “bắt chước”, với một số điều kiện nhất định:

“Chúng tôi hy vọng các bang khác sẽ tìm đến Wyoming để hợp tác,” Ủy ban nói với CryptoSlate, đồng thời thêm rằng nên ưu tiên khả năng tương tác giữa các token và mạng lưới.

Hãy tưởng tượng trong tương lai gần, một vài bang phát hành stable token riêng, được biện minh là dự án vì lợi ích công, mỗi nơi đều có dự trữ bằng trái phiếu kho bạc, mỗi nơi có hình thức kiểm toán on-chain, mỗi nơi được phân phối qua tổng hợp sàn giao dịch và mạng lưới thẻ. Hai kết quả trở nên khả thi.

Thứ nhất là cạnh tranh. Nhà phát hành tư nhân sẽ đối mặt với chuẩn mực mới: họp công khai, công khai thông tin và biểu tượng khó xử về việc một bang cũng có thể làm “niềm tin”. Điều đó có thể gây áp lực lên thị trường phải minh bạch hơn, ngay cả khi token Wyoming không bao giờ trở nên khổng lồ.

Đôi khi chính mối đe dọa mới là sản phẩm.

Kết quả thứ hai là chính trị, theo đúng nghĩa đen. Nếu stablecoin thực sự được dùng cho thanh toán và quyết toán, bất kỳ ai phát hành chúng sẽ trở thành bên liên quan trong hệ thống vận hành tiền tệ. Một stable token của bang chuyển lợi suất cho quỹ công, hoặc giúp chi trả công nhanh hơn, chắc chắn sẽ thu hút cả người ủng hộ lẫn chỉ trích.

Người ủng hộ sẽ gọi đó là đổi mới. Người chỉ trích sẽ gọi đó là sự lạm quyền của chính phủ khoác áo fintech, và cả hai đều đúng theo cách riêng mình.

Wyoming cũng đang buộc phải thay đổi cách nhìn nhận về tranh luận CBDC. Cuộc trò chuyện ở Mỹ dường như chỉ dao động giữa “CBDC đồng nghĩa với giám sát” và “CBDC đồng nghĩa với hiện đại hóa”.

Wyoming đang đề xuất một làn đường thứ ba: đồng đô la số do bang phát hành, quản lý bằng luật, phân phối qua kênh tư nhân và bị giới hạn bởi quy trình công khai. Nó loại bỏ vai trò phát hành của chính phủ liên bang nhưng vẫn để nhà nước tham gia vào sân chơi.

Điều đó đặt ra những câu hỏi không dễ chịu cho Washington. Nếu người Mỹ vẫn sử dụng đô la số thông qua stablecoin, vấn đề thực sự là tổ chức nào sẽ định hình hệ thống và luật nào sẽ đặt ra giới hạn.

Chính phủ liên bang có thể cố gắng cấm, cho phép hoặc điều tiết. Các bang có thể xây dựng, còn doanh nghiệp có thể tranh nhau phân phối. Người chiến thắng có lẽ không phải là công nghệ tốt nhất, mà là người có thể đồng bộ hóa lợi ích, xây dựng niềm tin và sống sót qua kỳ bầu cử tiếp theo.

Wyoming đang đặt cược rằng “lợi ích công” có thể cạnh tranh như một mô hình kinh doanh, minh bạch có thể là chiến lược phân phối, và stablecoin có thể là thứ gì đó hơn cả công cụ giao dịch. Bang cũng hiểu được nghịch lý này: ứng dụng ít lãng mạn nhất của crypto có thể là thứ cuối cùng khiến nó có giá trị.

Một token đô la cao bồi sẽ không viết lại ngành tài chính chỉ sau một đêm, nhưng sẽ làm điều khiêu khích hơn: khiến tương lai của đồng đô la trở nên gần gũi, có thể tranh luận và lạ lùng thay, rất gần gũi.

Bài viết Một nơi ở Mỹ vừa cấm CBDC, nhưng token bang mới của họ còn gây ngạc nhiên hơn xuất hiện đầu tiên trên CryptoSlate.