Sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang bị đe dọa: Powell lên án cuộc điều tra chưa từng có của Bộ Tư pháp Mỹ là một màn chơi quyền lực chính trị

WASHINGTON, D.C. – Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đã lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ sự độc lập của ngân hàng trung ương, mô tả cuộc điều tra của Bộ Tư pháp nhằm vào ông là một “cuộc tấn công chưa từng có” nhằm gây áp lực lên các quyết định chính sách tiền tệ. Cuộc đối đầu đáng chú ý này giữa người đứng đầu chính sách tiền tệ Mỹ và các công tố viên liên bang đại diện cho một phép thử quan trọng đối với quyền tự chủ được bảo vệ của Cục Dự trữ Liên bang, có khả năng định hình lại cách thức xác định lãi suất cho hàng triệu người Mỹ.

Sự Độc Lập của Cục Dự trữ Liên bang Đối Mặt Thách Thức Chưa Từng Có

Tuyên bố của Jerome Powell đánh dấu một thời điểm bước ngoặt trong lịch sử của Cục Dự trữ Liên bang. Chủ tịch ngân hàng trung ương đã liên kết rõ ràng cuộc điều tra của Bộ Tư pháp với áp lực chính trị từ chính quyền Trump, cho rằng cuộc điều tra này chỉ là cái cớ thay vì giám sát hợp pháp. Powell nhấn mạnh rằng thời điểm và bản chất của cuộc điều tra lại càng chứng minh cam kết của Fed với các quyết định dựa trên bằng chứng.

Bối cảnh lịch sử cho thấy lý do tại sao cuộc đối đầu này lại có ý nghĩa sâu sắc. Kể từ khi thành lập năm 1913, Cục Dự trữ Liên bang đã hoạt động với mức độ độc lập đáng kể so với các nhánh chính trị. Quốc hội thiết kế cấu trúc này nhằm bảo vệ chính sách tiền tệ khỏi các chu kỳ bầu cử và áp lực đảng phái. Các chính quyền trước đây đôi khi chỉ trích các quyết định của Fed, nhưng các cuộc điều tra trực tiếp nhắm vào hành vi của chủ tịch là điều cực kỳ hiếm.

Tình hình hiện tại liên quan đến một số yếu tố chính:

• Triệu tập làm chứng bởi các công tố viên liên bang
• Nguy cơ truy tố đối với đương kim chủ tịch Fed
• Bối cảnh chính trị của giai đoạn chuyển giao tổng thống sắp tới
• Hệ quả chính sách tiền tệ đối với quyết định lãi suất

Áp Lực Chính Trị Lên Các Quyết Định của Ngân Hàng Trung Ương

Cách Powell mô tả cuộc điều tra là có động cơ chính trị mang ý nghĩa quan trọng. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang cho rằng cuộc điều tra này chứng minh tổ chức đã thành công giữ vững sự độc lập, đặt lãi suất dựa trên số liệu kinh tế thay vì sở thích của tổng thống. Nhận định này chạm đến các câu hỏi cơ bản về trách nhiệm dân chủ so với chuyên môn kỹ thuật trong quản trị kinh tế.

So sánh với các tiền lệ lịch sử cho thấy nhiều bài học. Trong thập niên 1970, Tổng thống Richard Nixon gây áp lực lên Chủ tịch Fed Arthur Burns để giữ lãi suất thấp trước bầu cử, góp phần gây ra lạm phát phi mã. Những năm 1980, Tổng thống Ronald Reagan tôn trọng chính sách tăng lãi suất đau đớn nhưng cần thiết của Paul Volcker để chống lạm phát. Gần đây hơn, Tổng thống Donald Trump công khai chỉ trích quyết định lãi suất của Powell trong nhiệm kỳ của mình.

Phân Tích Chuyên Gia về Tính Toàn Vẹn Thể Chế

Các chuyên gia chính sách tiền tệ bày tỏ quan ngại sâu sắc về những diễn biến này. Các cựu quan chức Fed nhận định rằng sự độc lập của ngân hàng trung ương là nền tảng của sự ổn định kinh tế hiện đại. Khi các chính trị gia tác động trực tiếp đến các quyết định lãi suất, lợi ích chính trị ngắn hạn thường làm suy yếu sức khỏe kinh tế dài hạn. Các quan sát viên quốc tế đặc biệt chú ý tới tình hình này, bởi Cục Dự trữ Liên bang đóng vai trò như ngân hàng trung ương de facto của thế giới, với đồng đô la Mỹ là đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Khía cạnh pháp lý cần được xem xét kỹ lưỡng. Các chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang thường được bảo vệ đáng kể khỏi can thiệp chính trị, dù vẫn chịu sự giám sát hợp pháp. Sự khác biệt giữa điều tra hợp lý và áp lực chính trị phụ thuộc vào quy trình thủ tục và căn cứ bằng chứng. Cách Powell mô tả cho thấy ông coi cuộc điều tra này đã vượt qua ranh giới quan trọng đó.

Chính Sách Tiền Tệ Đang Ở Ngã Ba Đường

Powell đã mô tả thời điểm hiện tại là một lựa chọn căn bản cho hệ thống Cục Dự trữ Liên bang. Tổ chức phải quyết định liệu tiếp tục các quyết định lãi suất dựa trên bằng chứng hay điều chỉnh chính sách theo các mối đe dọa chính trị. Quyết định này mang đến hậu quả thiết thực ngay lập tức cho các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ đang đối mặt với chi phí vay, lãi suất thế chấp và sự bất ổn kinh tế.

Hệ quả rộng lớn hơn vượt xa mức lãi suất hiện tại. Sự độc lập của ngân hàng trung ương là một lợi ích công cộng, mang lại ổn định giá cả và chính sách dự đoán được cho tất cả các thành phần kinh tế. Khi các yếu tố chính trị tác động đến quyết định tiền tệ, thường xuất hiện nhiều hệ quả tiêu cực như sau:

• Lạm phát cao hơn do kích thích có động cơ chính trị
• Biến động thị trường từ các thay đổi chính sách khó lường
• Giảm uy tín cho các thông báo chính sách tương lai
• Hệ lụy quốc tế đối với sự ổn định của đồng đô la

Thị trường tài chính đã phản ứng thận trọng trước các diễn biến này. Lợi suất trái phiếu tăng biến động sau tuyên bố của Powell, phản ánh sự không chắc chắn của nhà đầu tư về định hướng chính sách trong tương lai. Thị trường cổ phiếu thể hiện sự nhạy cảm đặc biệt với các hệ lụy thể chế, khi cổ phiếu ngành tài chính chịu sức ép đáng kể.

Kết Luận

Việc Jerome Powell bảo vệ sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang trước cái mà ông gọi là cuộc điều tra chưa từng có của Bộ Tư pháp là một thời khắc định hình cho quản trị kinh tế Mỹ. Chủ tịch ngân hàng trung ương đã vạch ra ranh giới rõ ràng giữa giám sát hợp pháp và áp lực chính trị, cảnh báo rằng tổ chức đang đối mặt với lựa chọn căn bản về hướng đi tương lai. Khi tình hình phát triển, cách giải quyết sẽ định hình các quyết định chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến từng hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ trong nhiều năm tới. Việc duy trì sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang vẫn là điều then chốt để giữ ổn định kinh tế, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các quyết định lãi suất phục vụ lợi ích cộng đồng thay vì mục tiêu chính trị.

Câu hỏi thường gặp

Q1: Bộ Tư pháp đang điều tra điều gì liên quan đến Jerome Powell?
Các cáo buộc cụ thể vẫn chưa rõ ràng qua các tuyên bố công khai, nhưng Powell cho rằng cuộc điều tra liên quan đến hành vi của ông không liên quan đến lời khai hoặc cải tạo tòa nhà. Ông xem đây là cái cớ để gây áp lực chính trị lên các quyết định của Cục Dự trữ Liên bang.

Q2: Vì sao sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang lại quan trọng như vậy?
Sự độc lập của ngân hàng trung ương cho phép các quyết định chính sách tiền tệ tập trung vào ổn định kinh tế dài hạn thay vì các cân nhắc chính trị ngắn hạn. Lịch sử cho thấy các quyết định lãi suất chịu ảnh hưởng chính trị thường dẫn đến lạm phát cao hơn và bất ổn kinh tế.

Q3: Đã từng có chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang đương nhiệm nào bị điều tra hình sự chưa?
Dù thỉnh thoảng các quan chức Fed từng bị giám sát, nhưng một cuộc điều tra hình sự nhằm vào hành vi của chủ tịch đương nhiệm trong lúc đang đưa ra các quyết định chính sách tiền tệ là điều chưa từng có trong lịch sử hiện đại của Cục Dự trữ Liên bang.

Q4: Tình huống này có thể ảnh hưởng thế nào đến lãi suất và nền kinh tế?
Nếu áp lực chính trị tác động đến các quyết định của Fed, lãi suất có thể bị giữ ở mức thấp giả tạo nhằm kích thích tăng trưởng ngắn hạn, dẫn đến lạm phát cao hơn về sau. Sự không chắc chắn của thị trường cũng có thể làm tăng biến động chi phí vay.

Q5: Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang có những bảo vệ pháp lý nào trước áp lực chính trị?
Cục Dự trữ Liên bang hoạt động như một cơ quan độc lập trong chính phủ, với lãnh đạo phục vụ các nhiệm kỳ cố định để tránh bị cách chức chính trị. Tuy nhiên, tất cả quan chức vẫn chịu sự giám sát pháp lý hợp lệ và điều tra về hành vi sai phạm tiềm tàng.