- Vitalik Buterin cảnh báo stablecoin phi tập trung vẫn đối mặt với các rủi ro cấu trúc chưa được giải quyết.
- Các mối lo ngại bao gồm sự phụ thuộc vào đồng đô la và rủi ro thao túng oracle làm suy yếu sự ổn định lâu dài.
- Lợi suất staking Ethereum cạnh tranh với stablecoin, hạn chế lợi nhuận và sức chống chịu.
Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin đã cảnh báo rằng các stablecoin phi tập trung vẫn còn đối mặt với những rủi ro cấu trúc chưa được giải quyết, mặc dù đã phát triển trong nhiều năm. Trong một bài đăng chi tiết trên X vào Chủ nhật, ông đã nêu ra các mối quan ngại liên quan đến sự phụ thuộc vào đồng đô la, bảo mật oracle và cạnh tranh lợi suất staking. Những bình luận này được đưa ra trong một cuộc trao đổi công khai về định hướng của Ethereum, giải thích lý do tại sao thiết kế stablecoin vẫn chưa hoàn thiện và còn mong manh.
Sự phụ thuộc vào đồng đô la làm dấy lên câu hỏi về sự ổn định lâu dài
Buterin trước tiên tập trung vào việc theo dõi giá, điều mà hầu hết các stablecoin phi tập trung đều neo vào đồng đô la Mỹ. Theo Buterin, việc neo theo đồng đô la hiện tại có hiệu quả nhưng tạo ra rủi ro phụ thuộc dài hạn. Ông viết rằng các hệ thống được xây dựng để chống chịu không nên dựa vĩnh viễn vào một loại tiền tệ quốc gia duy nhất.
Đáng chú ý, ông đặt câu hỏi về cách các stablecoin liên kết với đồng đô la sẽ phản ứng trong nhiều thập kỷ tới. Ông chỉ ra lạm phát và sự pha loãng tiền tệ là các rủi ro tiềm ẩn.
Tuy nhiên, Buterin cho rằng các stablecoin neo theo đô la vẫn ổn ở thời điểm hiện tại và bày tỏ lo ngại về sự ổn định lâu dài. Ông tin rằng các hệ thống phi tập trung không nên phụ thuộc vào một loại tiền tệ của chính phủ để duy trì tính chống chịu.
Quan điểm này liên hệ thiết kế stablecoin với tầm nhìn rộng hơn của Ethereum. Trong cuộc trao đổi, người dùng X Gabriel Shapiro mô tả Ethereum như đang đi ngược lại các xu hướng đầu tư mạo hiểm thống trị. Những xu hướng đó bao gồm stablecoin lưu ký, nền tảng CeDeFi và các neo-bank crypto.
Buterin đồng ý với đánh giá đó và mở rộng về stablecoin như một hạ tầng chưa hoàn chỉnh. Ông nhấn mạnh rằng tiền tệ phi tập trung nên tránh kế thừa các rủi ro vĩ mô dài hạn. Mối quan tâm đó trực tiếp dẫn đến điểm thứ hai của ông về bảo mật oracle.
Rủi ro thao túng oracle và quản trị tài chính hóa
Sau khi đề cập đến tham chiếu giá, Buterin chuyển sang thiết kế oracle, gọi đây là một lỗ hổng cốt lõi. Oracle cung cấp dữ liệu giá cho blockchain, khiến chúng trở nên quan trọng đối với hoạt động của stablecoin. Nếu bị xâm phạm, chúng có thể khiến cả hệ thống dễ bị thao túng.
Theo Buterin, nhiều hệ thống oracle vẫn dễ bị thao túng bởi nguồn vốn lớn. Các quỹ tiền lớn có thể ảnh hưởng đến kết quả nếu các biện pháp bảo vệ còn yếu. Nếu không có các oracle phi tập trung, chống thao túng, các giao thức sẽ có rất ít lựa chọn phòng vệ.
Một phản ứng phổ biến là nâng chi phí tấn công lên trên giá trị thị trường token của giao thức. Tuy nhiên, Buterin cho rằng cách tiếp cận này buộc các dự án phải trích xuất nhiều giá trị hơn từ người dùng. Ông mô tả kết quả này là có hại và không hiệu quả.
Đáng chú ý, ông liên kết vấn đề này với mô hình quản trị tài chính hóa. Ông cho rằng các hệ thống như vậy thiếu sự bất đối xứng phòng thủ. Do đó, chúng phụ thuộc vào các hình phạt kinh tế cao để duy trì niềm tin.
Buterin giải thích rằng động lực này lý giải cho sự chỉ trích của ông đối với quản trị tài chính hóa. Nó cũng lý giải vì sao ông vẫn ủng hộ DAO, dù còn nhiều hạn chế. Theo ông, việc trích xuất giá trị không nên trở thành yêu cầu về an ninh.
Liên quan: Crypto có thực sự phi tập trung không? Vitalik Buterin đặt ra những câu hỏi khó
Lợi suất staking tạo ra cạnh tranh cấu trúc
Cuối cùng, Buterin chỉ ra phần thưởng staking là một thách thức liên tục đối với stablecoin phi tập trung. Staking Ethereum mang lại lợi nhuận ổn định, thường là vài phần trăm mỗi năm. Điều đó khiến nó trở thành một lựa chọn thay thế trực tiếp cho những gì hệ thống stablecoin có thể cung cấp.
Nếu stablecoin không thể theo kịp lợi suất staking, người dùng sẽ đối mặt với kết quả không tối ưu. Buterin mô tả những kết quả đó chỉ là vài phần trăm APY. Ông nhấn mạnh đây là vấn đề cấu trúc, không phải mất cân bằng tạm thời.
Ông đưa ra ba hướng giải pháp khả thi, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là khuyến nghị. Một lựa chọn là giảm lợi suất staking xuống gần mức của người chơi nghiệp dư. Một lựa chọn khác là tạo ra các danh mục staking mới với rủi ro slashing thấp hơn.
Một lựa chọn thứ ba là làm cho staking có thể bị slashing được sử dụng làm tài sản thế chấp. Thiết kế đó có thể phân bổ rủi ro slashing giữa các validator và người nắm giữ stablecoin. Tuy nhiên, mỗi phương án đều mang lại những đánh đổi và phức tạp riêng.
Buterin cũng làm rõ cách hiểu sai về rủi ro slashing. Nó bao gồm lỗi của validator và sự rò rỉ do không hoạt động. Nó cũng bao gồm việc tham gia các cuộc tấn công kiểm duyệt đa số. Ngoài ra, ông cảnh báo về giả định tài sản thế chấp cố định. Stablecoin được bảo chứng bằng ETH phải cân bằng lại khi giá giảm mạnh.
Nếu không cân bằng lại, rủi ro mất khả năng thanh toán sẽ tăng trong những giai đoạn biến động mạnh. Ông lưu ý rằng một số thiết kế có thể tạm dừng phần thưởng staking khi biến động cực đoan. Tuy nhiên, các hệ thống ổn định vẫn cần cơ chế để xử lý các đợt giảm mạnh. Những điểm này cho thấy triết lý phát triển rộng hơn của Ethereum.
Trong khi nhiều dự án ưu tiên lợi nhuận và sự tiện lợi, Ethereum tiếp tục nhấn mạnh tính phi tập trung và sức chống chịu. Buterin coi stablecoin phi tập trung là bài kiểm tra các cam kết cốt lõi của crypto.
Trong khi đó, Buterin đã chỉ ra ba điểm yếu chưa được giải quyết định hình thiết kế stablecoin phi tập trung. Sự phụ thuộc vào đô la, rủi ro thao túng oracle và cạnh tranh lợi suất staking vẫn là những ràng buộc hiện hữu. Những điều này lý giải vì sao stablecoin phi tập trung vẫn khó đạt được sức chống chịu lâu dài trong hệ sinh thái Ethereum.
