Thương mại của Trung Quốc kết thúc năm 2025 với thặng dư kỷ lục hàng nghìn tỷ đô la bất chấp thuế quan của Trump

Bởi Xiuhao Chen và Joe Cash

BẮC KINH, ngày 14 tháng 1 (Reuters) - Trung Quốc hôm thứ Tư đã báo cáo xuất khẩu mạnh mẽ trong năm 2025 với thặng dư kỷ lục lên tới nghìn tỷ đô la, khi các nhà sản xuất chuẩn bị đối mặt thêm ba năm nữa dưới chính quyền Trump, vốn đặt mục tiêu làm chậm cỗ máy sản xuất này bằng cách chuyển đơn hàng của Mỹ sang các thị trường khác.

Sự kiên cường của Bắc Kinh trước căng thẳng thuế quan tái diễn kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm ngoái đã thúc đẩy các doanh nghiệp Trung Quốc chuyển trọng tâm sang Đông Nam Á, Châu Phi và Châu Mỹ Latinh để bù đắp cho các mức thuế của Mỹ.

Khi Bắc Kinh tìm cách dựa vào xuất khẩu để bù đắp cho tình trạng suy thoái bất động sản kéo dài và nhu cầu nội địa trì trệ, thặng dư kỷ lục này có nguy cơ gây thêm lo ngại cho các nền kinh tế vốn quan ngại về thực tiễn thương mại và tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc, cũng như sự phụ thuộc quá mức vào các sản phẩm chủ chốt từ Trung Quốc.

Theo số liệu hải quan công bố hôm thứ Tư, thặng dư thương mại cả năm của cường quốc sản xuất này đạt 1,189 nghìn tỷ đô la Mỹ – một con số ngang với GDP của một nền kinh tế thuộc top 20 toàn cầu như Ả Rập Saudi – và lần đầu tiên vượt ngưỡng nghìn tỷ đô la vào tháng 11.

Giá trị xuất khẩu ra nước ngoài tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 12, so với mức tăng 5,9% trong tháng 11. Các nhà kinh tế do Reuters khảo sát dự báo mức tăng 3,0%.

Nhập khẩu tăng 5,7%, sau mức tăng 1,9% của tháng trước đó và vượt dự đoán 0,9%.

Thặng dư xuất khẩu hàng tháng đã vượt 100 tỷ đô la tới bảy lần trong năm ngoái, một phần nhờ đồng nhân dân tệ yếu hơn, tăng lên từ chỉ một lần trong năm 2024, cho thấy các động thái của Trump hầu như không làm suy giảm thương mại của Trung Quốc với phần còn lại của thế giới, ngay cả khi ông đã hạn chế lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ.

Các nhà kinh tế dự báo Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng thị phần toàn cầu trong năm nay, được hỗ trợ bởi các doanh nghiệp Trung Quốc thiết lập các trung tâm sản xuất ở nước ngoài nhằm tiếp cận Mỹ và Liên minh châu Âu với mức thuế thấp hơn, cũng như nhu cầu mạnh mẽ đối với chip cấp thấp và các thiết bị điện tử khác.

Là ngành công nghiệp chủ lực trong tham vọng công nghiệp toàn cầu của Bắc Kinh, ngành ô tô Trung Quốc ghi nhận xuất khẩu tổng thể tăng 19,4% lên 5,79 triệu xe trong năm ngoái, với xuất khẩu xe điện thuần túy tăng 48,8%. Trung Quốc có khả năng tiếp tục giữ vị trí xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới năm thứ ba liên tiếp, sau khi vượt qua Nhật Bản lần đầu tiên vào năm 2023.

Tuy nhiên, Bắc Kinh đã cho thấy dấu hiệu nhận thức được rằng cần điều tiết xuất khẩu công nghiệp nếu muốn duy trì thành công, và ban lãnh đạo ngày càng nhận thức rõ hơn cũng như thẳng thắn về sự mất cân đối trong nền kinh tế Trung Quốc cũng như vấn đề hình ảnh do xuất khẩu quá mức gây ra.

Sau số liệu thặng dư nghìn tỷ đô la vào tháng 11, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tuần trước đã được trích dẫn trên truyền hình quốc gia kêu gọi "chủ động mở rộng nhập khẩu và thúc đẩy phát triển cân bằng giữa nhập khẩu và xuất khẩu".