Việc BP ghi giảm giá trị lớn cho thấy thời kỳ khó khăn phía trước đối với các khoản đầu tư trung hòa khí thải

Các Công Ty Năng Lượng Lớn Gặp Khó Khăn Trong Đầu Tư Chuyển Đổi Năng Lượng

Tuần này, BP tiết lộ rằng họ dự kiến sẽ ghi nhận khoản lỗ từ 4–5 tỷ USD trong báo cáo thu nhập quý IV do thu hẹp các sáng kiến chuyển đổi năng lượng. Thông báo này được đưa ra ngay sau thông tin từ Ford vào tháng 12, khi nhà sản xuất ô tô này dự báo khoản lỗ 19,5 tỷ USD do giảm đáng kể tham vọng về xe điện. Những công ty này không phải là trường hợp cá biệt—nhiều tổ chức từng coi năng lượng sạch là khoản đầu tư đảm bảo hiện đang đối mặt với những thách thức tài chính lớn, khiến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 toàn cầu bị nghi ngờ.

BP chưa nêu rõ nguồn gốc chính xác của các khoản suy giảm dự kiến trong quý IV năm 2025. Tuy nhiên, các hoạt động đầu tư vào năng lượng các-bon thấp của công ty liên tục không đạt hiệu quả, một xu hướng cũng được ghi nhận ở các tập đoàn dầu khí lớn khác. BP đã dần rút khỏi các lĩnh vực chuyển đổi năng lượng, gần đây công bố kế hoạch rút khỏi Lightsource BP—công ty năng lượng mặt trời hàng đầu châu Âu—và bán tài sản điện gió trên bờ tại Mỹ. Trong ba năm qua, BP ghi nhận các khoản suy giảm hàng năm từ 5,1 tỷ USD đến 6,9 tỷ USD.

Dù không phải tất cả các khoản lỗ này đều xuất phát từ mảng hoạt động các-bon thấp của BP, nhưng bộ phận này đã không đáp ứng được kỳ vọng. Chiến lược hiện tại của BP tập trung vào lĩnh vực kinh doanh lõi là dầu khí. BP không phải là công ty duy nhất thay đổi chiến lược—Shell cũng đã thu hẹp các nỗ lực chuyển đổi năng lượng, dừng xây dựng nhà máy nhiên liệu sinh học tại Hà Lan, rút vốn khỏi lĩnh vực điện gió và năm ngoái thông báo khoản suy giảm từ 800 triệu đến 1,2 tỷ USD ở mảng năng lượng tái tạo.

Những bước lùi này là mối lo ngại đối với ngành năng lượng sạch, vốn cho đến gần đây vẫn nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ và các nhà đầu tư. Các nhà vận động từ lâu đã khẳng định năng lượng tái tạo có lợi nhuận ngay cả khi không có trợ cấp, nhưng các động thái gần đây của Ford, BP, Shell và các công ty khác cho thấy sự hoài nghi ngày càng tăng.

Tăng Trưởng Đầu Tư Năng Lượng Tái Tạo Chậm Lại

Mặc dù nguồn vốn cho các dự án điện gió và mặt trời vẫn tiếp tục tăng, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại. BloombergNEF báo cáo rằng mặc dù đầu tư toàn cầu vào năng lượng các-bon thấp đạt mức kỷ lục trong nửa đầu năm 2025, chi tiêu cho các dự án điện mặt trời quy mô lớn và điện gió trên bờ thực tế lại giảm. Ngay cả ở châu Âu, khu vực dẫn đầu về mở rộng năng lượng thay thế, tăng trưởng cũng chững lại vào năm ngoái—đặc biệt là tại Đức, nơi áp lực kinh tế buộc chính phủ phải xem xét lại các ưu tiên của mình.

Chuyển Đổi Chính Sách và Thách Thức Ngành Công Nghiệp

Một số người cho rằng sự giảm nhiệt đối với năng lượng tái tạo và xe điện là do thay đổi chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, người đã tiến hành hạn chế điện gió ngoài khơi, loại bỏ dần trợ cấp cho xe điện và thiết lập thời hạn cho các ưu đãi năng lượng sạch khác.

Tuy nhiên, giai đoạn này có thể là một phép thử quan trọng cho ngành. Bất chấp nhiều năm tuyên bố rằng năng lượng mặt trời, gió và xe điện có thể phát triển mà không cần sự hỗ trợ của chính phủ, việc hủy bỏ các dự án gần đây và doanh số xe điện giảm sau khi cắt giảm trợ cấp cho thấy các lĩnh vực này vẫn chưa tự chủ về tài chính.

Nhiều thách thức khác cũng xuất hiện. Sự cố mất điện năm ngoái tại Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, giá điện bán buôn âm tại châu Âu và những thời kỳ sản lượng điện gió thấp đã làm lộ rõ những điểm yếu của các công nghệ chuyển đổi năng lượng. Khi năng lượng tái tạo chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng cơ cấu năng lượng, các vấn đề này ngày càng khó bị các nhà đầu tư bỏ qua, làm giảm sự hào hứng đối với đầu tư tiếp theo.

Bởi Irina Slav cho Oilprice.com