NEW YORK, Tháng 3 năm 2025 – Giám đốc điều hành Ark Invest, Cathie Wood, đã trình bày một lập luận thuyết phục dựa trên dữ liệu về vai trò của Bitcoin trong các danh mục đầu tư hiện đại. Trong báo cáo triển vọng thị trường Big Ideas 2026 được mong đợi của công ty, Wood nhấn mạnh mức tương quan cực thấp của Bitcoin với các loại tài sản truyền thống. Đặc điểm thống kê này, kết hợp với sự khan hiếm được lập trình sẵn, đã đưa tiền điện tử này trở thành một công cụ mạnh mẽ cho các nhà đầu tư muốn nâng cao lợi nhuận điều chỉnh rủi ro thông qua đa dạng hóa chiến lược.
Tương quan của Bitcoin: Nền tảng thống kê cho đa dạng hóa
Tương quan đo lường mức độ di chuyển của hai tài sản so với nhau. Tương quan dương hoàn hảo +1.0 có nghĩa là chúng di chuyển cùng chiều, trong khi tương quan âm hoàn hảo -1.0 chỉ sự di chuyển ngược chiều. Tương quan gần bằng không cho thấy biến động giá của chúng phần lớn độc lập. Phân tích của Ark Invest, dựa vào dữ liệu từ Bloomberg và Coin Metrics, liên tục cho thấy tương quan của Bitcoin với các loại tài sản lớn dao động quanh mức gần bằng không trong các giai đoạn nhiều năm.
Ví dụ, tương quan cuộn 3 năm của Bitcoin với S&P 500 đã dao động trong khoảng -0.2 đến +0.3. Tương quan của nó với trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn thường là âm. Mức tương quan thấp này rất quan trọng vì lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại, do nhà kinh tế đoạt giải Nobel Harry Markowitz khởi xướng, chứng minh rằng việc kết hợp các tài sản có tương quan thấp hoặc âm có thể giảm biến động tổng thể của danh mục đầu tư mà không làm giảm lợi nhuận. Do đó, báo cáo của Wood định vị Bitcoin không chỉ là một khoản cược công nghệ mang tính đầu cơ mà còn là một công cụ đa dạng hóa dựa trên toán học.
So sánh với vàng: Giao thức và sản xuất
Wood đưa ra sự so sánh sắc nét và mang tính phê phán giữa Bitcoin và vàng, tài sản “trú ẩn an toàn” truyền thống. Mặc dù cả hai đều được coi là nơi lưu trữ giá trị, cơ chế cung ứng của chúng lại hoàn toàn khác biệt. Khai thác vàng là một quá trình công nghiệp. Khi giá vàng tăng mạnh, các công ty khai thác thường phản ứng bằng cách tăng cường thăm dò và sản xuất. Nguồn cung bổ sung này cuối cùng có thể kiềm chế đà tăng giá.
Tuy nhiên, nguồn cung Bitcoin lại được kiểm soát bởi mã code bất biến. Giao thức Bitcoin quy định nguồn cung tối đa cố định là 21 triệu đồng coin. Lịch trình phát hành tuân theo một mẫu hình có thể dự đoán trước, gọi là “halving”, trong đó phần thưởng cho việc khai thác các block mới bị giảm một nửa khoảng bốn năm một lần. Wood lưu ý rằng tỷ lệ phát hành hàng năm hiện tại vào khoảng 0,8%. Sau sự kiện halving tiếp theo, dự kiến vào năm 2026, tỷ lệ này sẽ giảm xuống khoảng 0,4%. Sự khan hiếm cấu trúc này miễn nhiễm với các tín hiệu giá thị trường, tạo ra một mô hình kinh tế độc đáo.
Định lượng tác động: Lợi nhuận điều chỉnh rủi ro và lý thuyết danh mục đầu tư
Ý nghĩa thực tiễn của tương quan thấp là sự cải thiện có thể đo lường được cho danh mục đầu tư. Nghiên cứu của Ark Invest bao gồm các mô phỏng danh mục. Những mô hình này thường chỉ ra rằng việc phân bổ một tỷ lệ nhỏ (ví dụ, 1% đến 5%) của danh mục cổ phiếu/trái phiếu truyền thống 60/40 vào Bitcoin có thể cải thiện tỷ lệ Sharpe của danh mục. Tỷ lệ Sharpe là chỉ số then chốt cho lợi nhuận điều chỉnh rủi ro, đo lường lợi nhuận vượt trội trên mỗi đơn vị rủi ro (biến động).
Chẳng hạn, một thử nghiệm lại danh mục đầu tư từ năm 2015 đến 2024 có thể tiết lộ rằng việc phân bổ 5% vào Bitcoin đã tăng đáng kể lợi nhuận hàng năm trong khi chỉ tăng nhẹ mức biến động, từ đó cải thiện biên hiệu quả tổng thể. Báo cáo của Wood cho rằng động lực này càng trở nên phù hợp hơn trong bối cảnh kinh tế vĩ mô có mức nợ cao và mở rộng tiền tệ, khi các tương quan tài sản truyền thống có thể hội tụ, làm giảm lợi ích đa dạng hóa của cổ phiếu và trái phiếu riêng lẻ.
| S&P 500 (Cổ phiếu) | ~0,15 | Tương quan dương rất thấp |
| Trái phiếu tổng hợp Mỹ | ~0,05 | Tương quan gần bằng không |
| Vàng (XAU) | ~0,10 | Tương quan dương thấp |
| Bất động sản (REITs) | ~0,08 | Tương quan gần bằng không |
Phương trình cung cầu: Sự khan hiếm gặp gỡ chấp nhận
Phân tích của Wood trình bày một câu chuyện kinh tế đơn giản. Ở phía cung, bạn có một tài sản kỹ thuật số khan hiếm có thể xác minh được với lịch phát hành minh bạch và giảm dần. Ở phía cầu, nhiều hướng áp dụng đang cùng lúc mở rộng. Bao gồm:
- Sự chấp nhận của tổ chức: Việc phê duyệt và dòng tiền đổ vào các etf Bitcoin giao ngay tại Mỹ đã tạo ra một kênh hợp pháp mới cho dòng vốn.
- Hàng rào vĩ mô toàn cầu: Nhà đầu tư ở các quốc gia có tiền tệ biến động hoặc kiểm soát vốn ngày càng sử dụng Bitcoin như một nơi lưu trữ giá trị xuyên biên giới.
- Cơ sở hạ tầng công nghệ: Sự phát triển của Lightning Network và các giải pháp layer-2 khác giúp tăng tiện ích của Bitcoin cho các giao dịch.
Wood lập luận rằng sự kết hợp này là động lực chính phía sau mức tăng giá khoảng 360% của Bitcoin kể từ cuối năm 2022. Báo cáo cảnh báo rằng hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai và Bitcoin vẫn là một tài sản biến động. Tuy nhiên, luận điểm cốt lõi là biến động của nó được bù đắp bởi sự phi tương quan trong bối cảnh danh mục đầu tư, và sự khan hiếm mang lại lợi thế lâu dài.
Bối cảnh chuyên gia và khung pháp lý
Quan điểm của Cathie Wood phù hợp với ngày càng nhiều nghiên cứu tổ chức. Các công ty như Fidelity Investments và VanEck đã công bố các phân tích tương tự về lợi ích đa dạng hóa của Bitcoin. Hơn nữa, sự rõ ràng về quy định đạt được vào năm 2024 với việc thiết lập khung tài sản số toàn diện tại các nền kinh tế lớn như EU (MiCA) và Vương quốc Anh đã giảm bớt đáng kể sự bất định cho các nhà phân bổ tổ chức.
Bối cảnh đang phát triển này củng cố khẳng định của Wood rằng Bitcoin đang chuyển mình từ “tài sản đầu cơ” sang “tài sản chiến lược” cho nhà đầu tư chuyên nghiệp. Báo cáo cũng đề cập đến các chỉ trích thường gặp, lưu ý rằng mặc dù mức tiêu thụ năng lượng của Bitcoin là chủ đề tranh luận, tỷ lệ khai thác sử dụng năng lượng bền vững ngày càng tăng, và sự an toàn mà năng lượng này cung cấp là nền tảng cho sổ cái bất biến của mạng lưới.
Kết luận
Báo cáo triển vọng thị trường 2026 của Cathie Wood cung cấp một luận điểm chặt chẽ, dựa trên kinh nghiệm về Bitcoin. Lập luận tập trung vào hai đặc điểm không thể phủ nhận ở cấp độ giao thức: tương quan thấp với tài sản truyền thống và sự khan hiếm tuyệt đối, được lập trình hóa. Đối với các nhà phân bổ tài sản, mức tương quan thấp của Bitcoin mang lại một công cụ mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả danh mục. Trong khi đó, lịch trình cung cố định tạo ra một mô hình kinh tế riêng biệt, không giống bất kỳ hàng hóa truyền thống nào. Mặc dù biến động vẫn tồn tại, phân tích của Ark Invest cho thấy trong một danh mục đầu tư được xây dựng hợp lý, các thuộc tính độc đáo của Bitcoin có thể đóng góp ý nghĩa vào mục tiêu lợi nhuận điều chỉnh rủi ro cao hơn trong những năm tới.
Câu hỏi thường gặp
Q1: “Tương quan thấp” có ý nghĩa gì đối với danh mục đầu tư của tôi?
Một mức tương quan thấp có nghĩa là biến động giá của Bitcoin phần lớn độc lập với cổ phiếu và trái phiếu. Việc thêm một tài sản có tương quan thấp có thể giảm rủi ro tổng thể (biến động) với một mức lợi nhuận kỳ vọng xác định, đây là nguyên lý của lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại.
Q2: Nguồn cung của Bitcoin khác gì với nguồn cung của vàng?
Nguồn cung Bitcoin bị giới hạn ở 21 triệu đồng coin và được phát hành theo lịch trình cố định, có thể dự đoán, được viết trong mã nguồn. Nguồn cung vàng là vật chất và có thể tăng lên nếu các công ty khai thác tăng sản xuất để đáp ứng giá cao hơn, khiến nguồn cung của nó đàn hồi hơn.
Q3: “Halving” là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc phát hành Bitcoin?
Halving là sự kiện được lập trình sẵn trong giao thức Bitcoin, cắt giảm phần thưởng cho thợ đào khi xác thực block mới đi một nửa. Sự kiện này diễn ra khoảng 4 năm một lần. Lần halving tiếp theo, dự kiến vào năm 2026, sẽ giảm nguồn cung mới hàng năm (tỷ lệ lạm phát) từ ~0,8% xuống ~0,4%.
Q4: Bitcoin có quá biến động cho một danh mục truyền thống không?
Mặc dù Bitcoin biến động cao khi xét riêng lẻ, nhưng mức tương quan thấp khiến biến động giá của nó thường xảy ra vào thời điểm khác với biến động của cổ phiếu hoặc trái phiếu. Khi kết hợp trong danh mục, điều này có thể làm mượt lợi nhuận tổng thể. Phân bổ tỷ lệ nhỏ (ví dụ 1-5%) là chiến lược phổ biến để tận dụng lợi ích đa dạng hóa mà vẫn giới hạn mức tiếp xúc với biến động của nó.
Q5: Các etf Bitcoin giao ngay liên quan gì đến luận điểm của Ark Invest?
Việc ra mắt các etf Bitcoin giao ngay tại Mỹ vào đầu năm 2024 đã cung cấp một phương tiện hợp pháp, quen thuộc và thanh khoản cho cả nhà đầu tư tổ chức và cá nhân tiếp cận Bitcoin. Sự dễ tiếp cận này là yếu tố cầu lớn hỗ trợ phân tích của Wood về việc chấp nhận ngày càng tăng gặp gỡ nguồn cung cố định.
