Liệu Trip.com có thể phục hồi sau khi đối mặt với cuộc đàn áp kiểu 'Jack Ma' của Bắc Kinh?

Rối loạn pháp lý của Alibaba và tác động của nó

Năm 2021, Jack Ma, nhà sáng lập Alibaba (BABA), đã công khai chỉ trích các cơ quan quản lý Trung Quốc, dẫn đến phản ứng dữ dội. Sau những phát biểu đó, Ma đã biến mất khỏi công chúng trong vài tháng khi các quan chức bắt đầu cuộc điều tra chống độc quyền đối với Alibaba vì bị cáo buộc hành vi độc quyền. Đợt trấn áp pháp lý này đã dẫn đến việc hủy bỏ đợt IPO trị giá 34 tỷ USD rất được mong đợi của Ant Group, vốn có thể trở thành một trong những đợt phát hành lớn nhất trong lịch sử.

Alibaba đã phải chịu sự giám sát pháp lý nghiêm ngặt, bị phạt hàng tỷ đô la và buộc phải cải tổ một phần cấu trúc kinh doanh. Mặc dù cổ phiếu của công ty đã hồi phục phần nào cùng với sự phục hồi chung của thị trường, nhưng vẫn thấp hơn khoảng 40% so với mức đỉnh cách đây năm năm.

Trip.com đối mặt với làn sóng pháp lý

Trip.com (TCOM) hiện đang gặp phải thách thức pháp lý tương tự. Chính phủ Trung Quốc gần đây đã khởi động một cuộc điều tra chống độc quyền đối với công ty du lịch này, viện dẫn lo ngại về các hành vi mang tính độc quyền. Kể từ khi thông báo ngày 14/1, cổ phiếu của Trip.com đã giảm 20%, làm dấy lên lo ngại rằng công ty có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng pháp lý kéo dài tương tự Alibaba, có khả năng cản trở triển vọng tăng trưởng.

Giới thiệu về Trip.com

Trước đây được biết đến với tên gọi Ctrip, Trip.com là đại lý du lịch trực tuyến hàng đầu Trung Quốc, cung cấp đa dạng dịch vụ đặt phòng khách sạn, vé máy bay, vé tàu, các gói kỳ nghỉ và tour du lịch qua các nền tảng như Trip.com, Ctrip, Qunar và Skyscanner. Với thị phần ước tính khoảng 60%, bao gồm cả cổ phần tại các đối thủ như Tongcheng và eLong, Trip.com là công ty du lịch lớn nhất châu Á tính theo giá trị vốn hóa thị trường, ước tính khoảng 40 tỷ USD.

Năm 2025, cổ phiếu của Trip.com chỉ tăng 4,7%, tụt hậu so với hiệu suất mạnh mẽ của chỉ số S&P 500. Trước khi cuộc điều tra chống độc quyền diễn ra, cổ phiếu đã tăng khoảng 10% tính từ đầu năm, nhưng cuộc điều tra đã khiến giá cổ phiếu lao dốc mạnh.

Dữ liệu định giá cho thấy Trip.com đang giao dịch với tỷ lệ P/E trailing là 10,64, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình ngành là 20–25 đối với các công ty như Booking Holdings (BKNG) và Expedia (EXPE), cho thấy khả năng bị định giá thấp. Tỷ lệ P/E forward là 20, cho thấy tiềm năng tăng trưởng nếu lợi nhuận đạt kỳ vọng. Tỷ lệ giá trên doanh thu là 5,20, cao hơn mức trung bình sau đại dịch là 4, nhưng được lý giải bởi mức tăng trưởng doanh thu hai chữ số mạnh mẽ.

Những con số này cho thấy Trip.com có thể đang bị định giá thấp so với các đối thủ và mức trung bình lịch sử của chính mình, nhất là khi ngành du lịch Trung Quốc đang phục hồi. Tuy nhiên, đánh giá này được đưa ra trước cuộc điều tra pháp lý. Nếu mức phạt giới hạn, nhà đầu tư có thể xem cổ phiếu ở mức giá hợp lý, nhưng tỷ lệ P/E thấp có thể phản ánh mức chiết khấu nếu kết quả điều tra thuận lợi.

Trip.com có phải là khoản đầu tư rủi ro cho năm 2026?

Cục Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) đang xem xét Trip.com về cáo buộc lạm dụng vị thế thị trường thống lĩnh thông qua các hành vi như định giá không công bằng, hạn chế hoạt động của thương nhân, và đưa ra các chương trình giảm giá khách sạn mạnh để đánh bật đối thủ. Các phàn nàn từ các nhóm như Hiệp hội Du lịch Homestay tỉnh Vân Nam chỉ ra các vấn đề như ép buộc độc quyền và thao túng giá, phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn nhằm kiểm soát ảnh hưởng của các nền tảng số.

Nhìn về năm 2026, triển vọng của Trip.com vẫn chưa chắc chắn. Về mặt tích cực, hoạt động doanh nghiệp của công ty vẫn ổn định và họ đã cam kết hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng. Ngành du lịch đang phát triển mạnh, với lượng đặt chỗ inbound tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước và du lịch outbound vượt mức trước đại dịch, nhờ nhu cầu mạnh dịp Tết Nguyên Đán. Năm 2025, doanh thu của Trip.com đã tăng 20% lên khoảng 8,85 tỷ USD và lợi nhuận tăng vọt 80%, cho thấy đà tăng trưởng tiếp tục.

Tuy nhiên, các cuộc điều tra chống độc quyền như của Alibaba trong quá khứ thường kéo dài nhiều năm và dẫn đến các khoản phạt lên tới 10% doanh thu hàng năm—có thể lên tới 700 triệu USD đối với Trip.com dựa trên số liệu năm 2025. Những khoản phạt này cùng các thay đổi bắt buộc trong hoạt động kinh doanh có thể làm giảm biên lợi nhuận hoặc thị phần.

Theo JPMorgan, nhà đầu tư có thể coi cổ phiếu Trip.com là “tiền chết” trong ngắn hạn, với khả năng cổ phiếu đi ngang trong tối đa sáu tháng khi tình hình được làm rõ. Các đối thủ như Meituan (MPNGF) và Fliggy của Alibaba có thể tận dụng sự bất ổn này để xói mòn vị thế thống lĩnh thị trường của Trip.com.

Mặc dù vậy, khả năng phục hồi là có. Alibaba đã lấy lại sự ổn định sau khi nộp phạt, và nếu mức phạt của Trip.com có thể kiểm soát và không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh chủ chốt, khả năng phục hồi có thể xuất hiện vào giữa năm. Ngược lại, nếu cuộc điều tra kéo dài hoặc mức phạt nghiêm trọng, nhà đầu tư nên thận trọng, nhất là trong bối cảnh rủi ro địa chính trị ảnh hưởng đến du lịch xuyên biên giới. Kịch bản tăng giá phụ thuộc vào sự hỗ trợ liên tục từ chính phủ nhằm kích cầu du lịch, nhưng vẫn nên thận trọng cho đến khi có kết quả pháp lý rõ ràng.

Triển vọng của các nhà phân tích đối với Trip.com

Bất chấp những lo ngại về chống độc quyền đang diễn ra, các nhà phân tích vẫn lạc quan về Trip.com, với xếp hạng đồng thuận là “Mua mạnh”. Trong số 20 nhà phân tích theo dõi cổ phiếu, 17 người đánh giá là “Mua mạnh”, một người “Mua vừa phải”, và hai người khuyến nghị nắm giữ, không có đánh giá bán. Điều này phản ánh niềm tin vào sự phục hồi liên tục của ngành du lịch. Citigroup đã nhấn mạnh lại xếp hạng “Mua”, cho rằng cuộc điều tra khó có khả năng ảnh hưởng đáng kể đến vị thế thị trường của Trip.com, trong khi JPMorgan ghi nhận các thách thức ngắn hạn nhưng vẫn duy trì đánh giá “Tăng tỷ trọng”. Tâm lý của các nhà phân tích vẫn ổn định, không có đợt hạ cấp lớn nào kể từ khi công bố cuộc điều tra.

Mục tiêu giá trung bình cho Trip.com là 83,11 USD, cho thấy khả năng tăng 34% so với mức giá hiện tại khoảng 62 USD. Điều này cho thấy các nhà phân tích kỳ vọng cổ phiếu sẽ phục hồi nếu mức phạt pháp lý có giới hạn và tăng trưởng được nối lại, dù rủi ro giảm giá sẽ tăng nếu sự giám sát pháp lý trở nên chặt chẽ hơn.