Italiya Markaziy banki Ethereum (ikkinchi eng yirik kriptovalyuta) narxining katta qulashi haqida jiddiy ogohlantirish berdi. Bu holat ko‘plab odamlar bozor xavfi deb biladigan xavfni infratuzilma va moliyaviy barqarorlik xavfiga aylantirishi, natijada Ethereum tarmog‘iga tayanadigan 800 milliard dollardan ortiq aktivlar muzlab qolishi mumkin.
“What if Ether Goes to Zero? How Market Risk Becomes Infrastructure Risk in Crypto” nomli tadqiqot maqolasida iqtisodchi Claudia Biancotti ETH narxi tubdan qulagan vaziyatni ko‘rib chiqadi. U bunday qulash qanday qilib keng kripto-moliyaviy ekotizimga tarqalishi va uni beqarorlashtirishi mumkinligini o‘rganadi.
Italiya Markaziy bankining tahlili Ether’ni nafaqat investitsiya sifatida, balki Ethereum tizimining muhim ichki qismi sifatida qayta ko‘rsatadi, asosan quyidagi sabablarga ko‘ra:
- Ethereum’ning proof-of-stake tarmog‘ini himoya qiluvchi validatorlar mukofotlarni ETH ko‘rinishida oladi. Agar ETH narxi qulasa, ushbu to‘lovlarning haqiqiy pul qiymati ularning xarajatlarini qoplamasligi mumkin, bu esa validatorlarning faoliyatini to‘xtatishiga olib kelishi mumkin.
- Validatorlar sonining kamayishi tarmoqni himoya qiluvchi umumiy staking miqdorini qisqartiradi, bu esa blokcheyn xavfsizligini pasaytirib, uni hujumlarga nisbatan yanada zaif qiladi.
- Agar juda ko‘p validatorlar faoliyatini to‘xtatsa, yangi bloklarni yaratish sekinlashadi yoki to‘xtaydi, natijada Ethereum tarmog‘ida tranzaksiyalarni tasdiqlash imkonsiz bo‘ladi va blokcheyndagi aktivlar harakatsiz, o‘tkazilmaydigan holatda qoladi.
Italiya Markaziy banki bunday holat raqamli moliyaviy aktivlar (masalan, tokenlashtirilgan obligatsiyalar, aksiyalar, stablecoin’lar va boshqa DeFi token’lar) faoliyatini ham izdan chiqarishi mumkinligini ogohlantiradi, hatto bu aktivlar odatda past xavfli deb hisoblangan taqdirda ham.
Ogohlantirishning asosida ETH narxi, tarmoq validatorlarining daromadi va ko‘plab moliyaviy tranzaksiyalarni amalga oshirish uchun foydalaniladigan blokcheynning ishonchliligi o‘rtasidagi kuchli bog‘liqlik yotadi.
Hisobotga ko‘ra, Ethereum o‘z platformasida ETH’ning o‘zidan ancha ko‘p qiymatga ega bo‘lgan keng raqamli aktivlar tarmog‘iga ega. Ularga to‘lov va savdo uchun keng qo‘llaniladigan USDC va USDT stablecoin’lari, raqamlashtirilgan aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa real dunyo aktivlari, shuningdek, DeFi platformalari va avtomatlashtirilgan shartnomalarda bloklangan mablag‘lar kiradi.
Birgalikda, bu aktivlar qiymati 800 milliard dollardan ortiq. ETH narxining qulashi validatorlar rag‘batining zaiflashuvidan tarmoq beqarorligiga, natijada on-chain aktivlarning muzlab qolish xavfiga olib kelishi mumkin.
Tegishli: Bank of America Bitcoin’ga egalik qilishni maslahat berdi, bozor esa jim bo‘ldi
