Các nhà phê bình bác bỏ tuyên bố minh bạch của NSO khi công ty này tìm cách tiếp cận thị trường Mỹ

NSO Group Công Bố Báo Cáo Minh Bạch Mới Giữa Làn Sóng Giám Sát

NSO Group, một nhà cung cấp phần mềm giám sát cho chính phủ nổi bật và thường gây tranh cãi, vừa công bố báo cáo minh bạch mới nhất khi họ tuyên bố đang bước vào “một giai đoạn trách nhiệm mới”.

Khác với các năm trước, báo cáo này không đề cập cụ thể số liệu về số lượng khách hàng mà NSO đã từ chối, điều tra, đình chỉ hoặc cắt đứt quan hệ do lo ngại về các vi phạm nhân quyền liên quan đến sản phẩm của họ. Dù tài liệu này nhấn mạnh lại cam kết bảo vệ nhân quyền và thực thi các tiêu chuẩn tương tự đối với khách hàng, nhưng lại thiếu các bằng chứng cụ thể để chứng minh những tuyên bố này.

Các nhà quan sát trong ngành và những người chỉ trích, vốn quen thuộc với NSO và lĩnh vực phần mềm gián điệp nói chung, xem báo cáo này như một phần của chiến dịch rộng lớn nhằm thuyết phục chính phủ Mỹ xóa tên NSO khỏi Danh sách Đối tượng – một danh sách hạn chế thương mại – để công ty có thể quay trở lại thị trường Mỹ với các nhà đầu tư và lãnh đạo mới.

Sau khi được các nhà đầu tư Mỹ mua lại vào năm ngoái, NSO đã có những thay đổi quan trọng ở ban lãnh đạo cấp cao. Cựu quan chức chính quyền Trump, David Friedman trở thành chủ tịch điều hành, CEO Yaron Shohat từ chức, và Omri Lavie, thành viên sáng lập cuối cùng còn lại của công ty, cũng đã rời đi, theo báo cáo của Haaretz.

“Khi sản phẩm của NSO được các cơ quan phù hợp sử dụng một cách có trách nhiệm, sự an toàn toàn cầu sẽ được nâng cao. Đây vẫn là sứ mệnh trọng tâm của chúng tôi,” Friedman phát biểu trong báo cáo, tuy không nêu rõ quốc gia nào đang sử dụng sản phẩm của NSO.

Natalia Krapiva, cố vấn pháp lý công nghệ cấp cao tại Access Now – một tổ chức về quyền kỹ thuật số điều tra việc lạm dụng phần mềm gián điệp – nói với TechCrunch: “NSO rõ ràng đang nỗ lực để được xóa khỏi Danh sách Đối tượng của Mỹ, và họ cần chứng minh sự thay đổi đáng kể kể từ khi bị đưa vào.” Bà bổ sung: “Việc thay đổi ban lãnh đạo là một bước, và báo cáo minh bạch này là một bước nữa.” Tuy nhiên, Krapiva cảnh báo: “Chúng tôi đã từng thấy những động thái tương tự từ NSO và các công ty phần mềm gián điệp khác trước đây – đổi tên, đổi lãnh đạo, các báo cáo minh bạch hay đạo đức mơ hồ, nhưng các vụ lạm dụng vẫn tiếp diễn.”

Krapiva còn nhận xét thêm: “Đây chỉ là một động thái bề ngoài nữa, và chính phủ Mỹ không nên bị đánh lừa.”

Kể từ khi bị chính quyền Biden đưa vào Danh sách Đối tượng, NSO đã vận động để được gỡ bỏ các hạn chế. Sau khi Donald Trump trở lại nắm quyền vào năm ngoái, các nỗ lực vận động này càng tăng cường, nhưng tính đến tháng 5 năm ngoái, chính quyền mới vẫn chưa bị thuyết phục.

Vào tháng 12, chính quyền Trump đã gỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với ba giám đốc liên quan đến nhóm phần mềm gián điệp Intellexa, điều mà một số người cho là dấu hiệu thay đổi lập trường của chính quyền đối với các công ty phần mềm gián điệp.

Báo Cáo Minh Bạch Thiếu Nội Dung Cụ Thể

Báo cáo minh bạch năm 2025 có mức độ chi tiết thấp hơn đáng kể so với các năm trước.

• Trong báo cáo năm 2024, NSO công bố đã tiến hành ba cuộc điều tra liên quan đến khả năng lạm dụng sản phẩm. Công ty đã chấm dứt hợp tác với một khách hàng, áp dụng các biện pháp khắc phục cho khách hàng khác – bao gồm đào tạo về nhân quyền và tăng cường giám sát – nhưng không cung cấp chi tiết về trường hợp thứ ba.
• NSO cũng cho biết đã từ chối hơn 20 triệu đô la Mỹ trong các hợp đồng mới trong năm 2024 do lo ngại về nhân quyền.
• Báo cáo 2022-2023 cho biết đã đình chỉ hoặc chấm dứt hợp tác với sáu khách hàng chính phủ, dẫn đến khoản doanh thu bị mất 57 triệu đô la Mỹ.
• Năm 2021, NSO báo cáo đã ngắt kết nối với năm khách hàng kể từ năm 2016 sau các cuộc điều tra lạm dụng, với tổng doanh thu bị mất hơn 100 triệu đô la Mỹ, và chấm dứt hợp tác với năm khách hàng khác do lo ngại về nhân quyền.

Báo cáo mới nhất không tiết lộ tổng số lượng khách hàng của NSO – một thống kê từng được đề cập trong mọi báo cáo thường niên trước đó.

Khi TechCrunch yêu cầu số liệu cập nhật từ người phát ngôn của NSO, Gil Lanier, không nhận được phản hồi trước thời hạn.

John Scott-Railton, nhà nghiên cứu cấp cao tại The Citizen Lab, đơn vị đã điều tra các vụ lạm dụng phần mềm gián điệp trong hơn mười năm, chỉ trích sự thiếu minh bạch này. “Tôi mong đợi dữ liệu và thông tin cụ thể,” ông nói với TechCrunch. “Không có gì ở đây cho phép người ngoài xác thực các tuyên bố của NSO, điều này là điển hình đối với một công ty có lịch sử dài phát biểu những điều sau này bị chứng minh là sai lệch.”