Nhà quản lý quỹ crypto Justin Bons cho rằng việc Ethereum thúc đẩy hướng tới thiết kế ZK-EVM là một sai lầm lớn có thể gây tổn hại vĩnh viễn cho mạng lưới này.
Trong một bài đăng chi tiết, anh lập luận rằng ZK proofs cực kỳ tốn kém để tạo ra và yêu cầu phần cứng mà khả năng mở rộng kém khi nhu cầu tăng cao.
Theo Bons, việc tạo ra các ZK-EVM proofs hiện đã đòi hỏi một dàn GPU cao cấp. Ở tốc độ hiện tại của Ethereum, các nhà xây dựng sẽ cần tới hàng chục card đồ họa hàng đầu chỉ để theo kịp. Riêng chi phí phần cứng đã có thể vượt quá 80.000 USD, với thông lượng cao hơn thì con số này có thể vượt 200.000 USD.
Những lời chỉ trích tập trung vào việc Ethereum chuyển sang mô hình Proposer Builder Separation (PBS) kết hợp với ZK proofs. Bons cho rằng thiết lập này chuyển quyền lực khỏi các validator và tập trung vào một nhóm nhỏ các builder có khả năng chi trả cho phần cứng.
Anh cảnh báo rằng khi chi phí tăng tuyến tính theo tốc độ và khả năng, Ethereum sẽ phải đưa ra lựa chọn khó khăn. Hoặc hiệu suất bị giới hạn, hoặc sự phi tập trung bị xói mòn. Theo anh, cả hai kết quả đều làm suy yếu những tuyên bố cốt lõi của Ethereum.
Bons so sánh hiệu suất ZK-EVM với các mạng đối thủ. Anh chỉ ra rằng ngay cả với dàn GPU khủng, việc sản xuất block ZK-EVM vẫn mất 8 đến 12 giây.
Ngược lại, validator trên Solana vận hành với thời gian tạo block dưới 1 giây và chi phí phần cứng tương đối thấp hơn nhiều. Anh lập luận rằng khoảng cách này giải thích tại sao Ethereum thậm chí không cố gắng cạnh tranh về tốc độ thực tế.
Với giao dịch tần suất cao và các sàn giao dịch perpetual chiếm phần lớn doanh thu on-chain, thời gian block chậm vẫn là một bất lợi cấu trúc.
Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, gần đây cho biết Ethereum được xây dựng để chống kiểm duyệt, ngừng hoạt động và loại bỏ khỏi nền tảng chứ không phải để tối ưu hóa độ trễ.
Anh ấy chỉ ra thời gian hoạt động lâu dài của Ethereum và vai trò của nó như lớp thanh toán cho hàng chục tỷ đô la trong DeFi. Trong khi đó, Bons cho rằng việc mở rộng dựa nhiều vào ZK có nguy cơ tạo ra sự tập trung hóa ngầm nhưng vẫn không mang lại thông lượng cạnh tranh.
Lộ trình 2026 của Ethereum bao gồm các nâng cấp nhằm tăng dung lượng thông qua việc tăng gas và ZK proofs. Bons lập luận rằng những thay đổi này là quá muộn và vẫn không giải quyết được vấn đề tốc độ cốt lõi.
Bons kết luận rằng Ethereum cố tình giữ tốc độ chậm để phù hợp với giới hạn tính toán của ZK, và gọi lựa chọn đó là đáng trách.
Trong khi đó, cuộc tranh luận trong cộng đồng crypto trở nên căng thẳng hơn sau khi một người dùng hỏi liệu Ethereum có thể tồn tại khi con đường ZK-EVM yêu cầu phần cứng trị giá 100.000 USD nhưng vẫn tụt xa Solana. Bons trả lời rằng sự tồn tại là có thể, nhưng tăng trưởng thì không được đảm bảo vì ETH chỉ bằng 1/138 khả năng và 1/30 tốc độ của SOL.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Một nhà phát triển khác tuyên bố các nâng cấp trong tương lai sẽ cho phép các node ZK chạy trên phần cứng khiêm tốn. Bons bác bỏ quan điểm đó, nói rằng các chỉ số hiện tại không cho thấy con đường khả thi nào nếu không có đột phá lớn về mật mã mà các nhà phát triển đã chờ đợi trong nhiều năm.
Liên quan: Buterin Kêu Gọi Các Nhà Phát Triển ETH Tập Trung Vào Sự Phi Tập Trung Có Thể Mở Rộng; Không Phải Memes Mới
