Vibe Coding đang thay đổi Web3: Cộng đồng hiện đang trở thành rào cản chính đối với sự tăng trưởng

Sau khi được các công ty công nghệ lớn công nhận, “vibe coding” đang lan rộng nhanh chóng sang lĩnh vực tiền mã hóa và có thể thay đổi căn bản cách xây dựng, tài trợ và mở rộng các dự án Web3.

Thuật ngữ “vibe coding” được Andrej Karpathy, cựu đồng sáng lập OpenAI và cựu trưởng bộ phận AI của Tesla, đưa ra vào đầu năm 2025. Nó mô tả việc xây dựng phần mềm thông qua “cảm nhận”. Quá trình này sử dụng ngôn ngữ tự nhiên hoặc lệnh thoại để tương tác với hệ thống AI mà hầu như không cần sử dụng bàn phím.

“Vibe Coding” đang định hình lại Web3, các startup và đầu tư mạo hiểm như thế nào

Sau khi từ điển Collins chọn “vibe coding” là từ của năm 2025, khái niệm này nhanh chóng trở thành xu hướng chính, cho thấy tốc độ thâm nhập vào lĩnh vực công nghệ nhanh như thế nào.

Cốt lõi của Vibe coding là rút ngắn khoảng cách giữa ý tưởng và thực thi. Với sự hỗ trợ của các công cụ như Cursor, Claude và Lovable, các nhà sáng lập có thể mô tả nhu cầu của họ bằng ngôn ngữ đơn giản, rõ ràng và nhận được mã sẵn sàng triển khai trong thời gian thực.

Bên cạnh việc tăng tốc phát triển, nó còn tái định nghĩa ai có thể xây dựng phần mềm. Theo các nhà đầu tư Web3, nhà sáng lập Simon Kim đã làm đảo lộn hệ quy chiếu kỹ năng khởi nghiệp truyền thống.

Trước đây, kỹ năng kỹ thuật chuyên sâu từng là điểm nghẽn then chốt nhưng hiện nay ngày càng được AI đảm nhiệm. Các nhà sáng lập giờ đây cạnh tranh ở chiều rộng: khả năng phán đoán kinh doanh, trực giác người dùng, gu sản phẩm và sự rõ ràng trong cách kể chuyện.

“Vai trò của nhà sáng lập chuyển từ người viết sang tổng biên tập hoặc đạo diễn phim,” Kim tranh luận rằng thành công hay thất bại phụ thuộc vào việc một người có thể quản lý, kết nối và định hướng đầu ra do AI tạo ra hiệu quả đến đâu.

Trải nghiệm cá nhân của Kim minh chứng cho sự thay đổi này. Được biết, ông chỉ mất bốn giờ để xây dựng một bảng điều khiển định giá Ethereum và áp dụng 12 mô hình định giá khác nhau. Kim còn cho biết, thậm chí ông đã thiết kế một nguyên mẫu du lịch cho Abu Dhabi ngay trong một chuyến bay.

Những công việc này trước đây sẽ tốn hàng tuần phối hợp và phát triển. Nhưng hiện tại, chúng được triển khai nhanh chóng và phục vụ trực tiếp cho các cuộc trao đổi với những người ra quyết định.

Mô hình này đã xuất hiện trên diện rộng. Được biết, nền tảng xây dựng ứng dụng ngôn ngữ tự nhiên Lovable ra mắt năm 2024 đã đạt doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) 100 triệu USD chỉ trong tám tháng, và huy động 330 triệu USD vào cuối năm 2025 với định giá 6,6 tỷ USD.

Theo Y Combinator, 25% startup thành lập vào mùa đông 2025 có hơn 95% mã nguồn được tạo ra bởi AI.

“Bạn không cần đội ngũ 50 hoặc 100 kỹ sư. Bạn có thể huy động ít vốn hơn và số vốn đó tồn tại lâu hơn,” Kim trích lời CEO YC Garry Tan.

Với Web3, tác động có thể còn mạnh mẽ hơn. Cơ sở hạ tầng blockchain đã cho phép các nhóm nhỏ vận hành trên phạm vi toàn cầu.

Một sàn giao dịch phái sinh phi tập trung có tính thanh khoản cao với đội ngũ cốt lõi 11 người dự kiến xử lý khoảng 3.000 tỷ USD khối lượng giao dịch trong năm 2025 và tạo ra khoảng 844 triệu USD doanh thu.

Bằng cách thay thế cơ sở hạ tầng tài chính truyền thống bằng smart contract và logic on-chain, mô hình này chứng minh rằng nhóm nhỏ cùng tự động hóa có thể cạnh tranh hoặc thậm chí vượt qua các ông lớn truyền thống.

Tại sao code không còn là yếu tố chiến thắng—cộng đồng, niềm tin và mạng lưới mới là chìa khóa

Tuy nhiên, khi việc thực thi ngày càng trở nên phổ biến hóa, các hàng rào bảo vệ chuyển sang lĩnh vực khác. Code ngày càng dễ sao chép, tính năng có thể bị nhân bản chỉ trong vài tuần, AI cũng làm lu mờ các lợi thế bản địa như ngôn ngữ và địa lý. Điều thực sự khó sao chép là cộng đồng, thương hiệu, niềm tin và mạng lưới toàn cầu.

Lý luận này đã tồn tại từ lâu trong lĩnh vực tiền mã hóa. Những người thành công trong Web3 hiếm khi chỉ dựa vào code xuất sắc để dẫn đầu, mà thường nhờ vào văn hóa, meme mạng và cộng đồng sôi động.

“Công nghệ có thể bị fork, nhưng văn hóa thì không,” Kim nhấn mạnh, đề cập đến bài học mà Web3 đã rút ra từ nhiều năm trước khi AI trở nên phổ biến.

Đầu tư mạo hiểm cũng đang chịu áp lực. Nếu các nhà sáng lập độc lập có thể tự mình phát triển và kiểm chứng sản phẩm, thì vốn không còn là yếu tố hạn chế chính.

Niềm tin, kênh phân phối và khả năng tiếp cận nguồn lực mới là yếu tố thực sự khan hiếm. Kim cho rằng các quỹ đầu tư mạo hiểm cần chuyển mình thành “siêu kết nối”, cung cấp uy tín, tài nguyên toàn cầu và mạng lưới bạn bè rộng lớn chứ không phải những quy trình gọi vốn chậm chạp và lời khuyên rập khuôn.

Trong bối cảnh đó, CEO CryptoQuant Ki Young Ju đã khuyến khích những người mới trong lĩnh vực tiền mã hóa thử “mã hóa trực giác” ngay cả khi họ chưa có kinh nghiệm lập trình. Chuyên gia on-chain này cho rằng ngành tiền mã hóa đang chuyển từ “kỷ nguyên thực thi” sang “kỷ nguyên tưởng tượng”.

Những nhà xây dựng như IBuyRugs và Kiki cho thấy hiện nay chỉ với lệnh tiếng Anh đơn giản, bạn đã có thể tạo ra các ứng dụng phi tập trung (dApp) có chức năng sinh lời tích hợp sẵn.

Khi AI dân chủ hóa việc thực thi, lợi thế dần nghiêng về gu thẩm mỹ, tầm nhìn và mạng lưới quan hệ – ít nhất là trong lĩnh vực tiền mã hóa.

Trong ngành này, vai trò của cộng đồng đã vượt lên trên code thuần túy, và vibe coding có thể thúc đẩy một tương lai được định hình bởi các nhà sáng lập độc lập, giao thức ưu tiên toàn cầu và con hào cộng đồng.