- Việc ECC rút lui hoàn toàn xác nhận xung đột của Zcash bắt nguồn từ kiểm soát quản trị, không phải thất bại giao thức.
- Tranh chấp trong hội đồng Bootstrap phơi bày căng thẳng lâu dài về quyền kiểm soát tài trợ và giám sát sứ mệnh.
- Giá ZEC giảm 11% do bất ổn quản trị ảnh hưởng đến niềm tin thị trường và sự liên tục của nhà phát triển.
Hệ sinh thái Zcash bước vào thời điểm then chốt trong tuần này sau khi toàn bộ đội ngũ phát triển cốt lõi đứng sau Electric Coin Company rút lui hoàn toàn, đánh dấu một trong những rạn nứt quản trị nghiêm trọng nhất trong lịch sử dự án. Việc rút lui này không phải do lỗi phần mềm hay lỗ hổng giao thức mà là kết quả của tranh chấp leo thang về quyền lực, giám sát tài trợ và kiểm soát sứ mệnh trong các tổ chức quản trị của Zcash.
Trong một tuyên bố công khai trên X, CEO ECC Josh Swihart đã công bố việc cả đội ngũ từ chức, tiếp theo là điều ông gọi là “sa thải mang tính xây dựng” bởi hội đồng Bootstrap, một tổ chức phi lợi nhuận được thành lập để quản trị và hỗ trợ ECC thay mặt hệ sinh thái Zcash. Swihart cho biết các thay đổi về điều khoản việc làm do hội đồng áp đặt khiến ECC không thể tiếp tục hoạt động hiệu quả và phù hợp với sứ mệnh ban đầu.
Tranh Chấp Quản Trị, Không Phải Lỗi Kỹ Thuật
Swihart nhấn mạnh rằng mạng lưới Zcash vẫn hoạt động hoàn toàn bình thường. Ông nói sự chia rẽ này phản ánh sự đổ vỡ quản trị chứ không phải sự tổn hại đến bảo mật giao thức, quyền riêng tư hay thời gian hoạt động.
Theo Swihart, đa số thành viên hội đồng Bootstrap, bao gồm Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai (ZCAM), đã chuyển sang “không còn phù hợp” với sứ mệnh gốc của Zcash. “Toàn bộ đội ngũ ECC đã rời đi,” Swihart viết, bổ sung rằng quyết định này được đưa ra để bảo vệ tính toàn vẹn cho công việc của họ.
Ông nhấn mạnh rằng sứ mệnh của ECC là xây dựng “tiền riêng tư không thể ngăn chặn” và cho biết các hành động quản trị đã trở nên thù địch với mục tiêu đó. Dù rút lui đột ngột, Swihart xác nhận đội ngũ hiện tại đang thành lập một công ty mới và sẽ tiếp tục phát triển tập trung vào quyền riêng tư ngoài khung quản trị hiện tại.
Nhà Sáng Lập Bảo Vệ Hội Đồng Bootstrap
Trong khi đó, cựu CEO ECC và nhà sáng lập Zcash Zooko Wilcox đã công khai bảo vệ hội đồng Bootstrap sau các vụ từ chức. Trong một bài đăng trên X, Wilcox thừa nhận ông đã làm việc chặt chẽ với một số thành viên hội đồng hơn một thập kỷ và mô tả họ là những người có “chính trực xuất sắc.”
Wilcox cũng tìm cách trấn an người dùng rằng giao thức không bị ảnh hưởng. Ông nói Zcash là mã nguồn mở, không cần xin phép, an toàn và riêng tư, và xung đột quản trị không thể thay đổi những thuộc tính đó. Ông bổ sung người dùng có thể tiếp tục giao dịch trên mạng lưới như bình thường.
Vết Nứt Quản Trị Lâu Năm Trỗi Dậy
Cuộc khủng hoảng này diễn ra sau nhiều năm căng thẳng quản trị chưa được giải quyết trong nội bộ Zcash. Các tranh luận trước đây về cơ chế tài trợ, quyền sở hữu thương hiệu và thành phần hội đồng quản trị đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc.
Ví dụ, thỏa thuận thương hiệu năm 2019 giữa ECC và Zcash Foundation, nhằm bảo vệ thương hiệu Zcash, đã trao quyền phê duyệt tập trung cho các nâng cấp giao thức trong hai thực thể này. Tuy nhiên, các nhà phê bình sau đó cho rằng thỏa thuận này tạo ra quyền phủ quyết thực tế đối với phát triển và phụ thuộc quá nhiều vào sự tin tưởng cá nhân thay vì các biện pháp bảo vệ thể chế.
Gần đây hơn, Zcash đã chuyển một phần mô hình tài trợ từ việc trợ cấp trực tiếp cho nhà phát triển sang hệ thống phân bổ do người nắm giữ coin ảnh hưởng. Dù được thiết kế để mở rộng sự tham gia cộng đồng, sự chuyển dịch này đã làm gia tăng tranh chấp về kiểm soát ngân sách và chiến lược dài hạn. Những xung đột đó giờ đây dường như đã dẫn tới việc đội ngũ ECC rời đi.
Liên quan: World Liberty liên quan tới Trump nộp đơn xin thành lập Ngân hàng Quốc gia Hoa Kỳ
Phản Ứng Thị Trường Và Hệ Quả Đối Với Hệ Sinh Thái
Token của Zcash đã phản ứng mạnh với hệ quả quản trị. Theo CoinMarketCap, ZEC đã giảm gần 11% trong 24 giờ qua, giao dịch quanh mức $443 sau khi dao động giữa $438 và $493 trong khoảng thời gian đó. Tài sản này đã tăng mạnh vào tháng 11, đạt đỉnh gần $744 vào ngày 7/11, trong bối cảnh làn sóng tăng của các đồng coin riêng tư cùng sự ủng hộ công khai từ các người nổi tiếng như Arthur Hayes.
Các chuyên gia phân tích quản trị cho rằng sự kiện này làm nổi bật một bài học lớn hơn cho các hệ thống phi tập trung. Dù các mạng blockchain hướng tới giảm kiểm soát tập trung, cấu trúc quản trị dựa trên các pháp nhân chồng chéo và đồng thuận phi chính thức có thể đổ vỡ khi chịu áp lực. Sự chia rẽ công khai giữa nhà sáng lập và các nhà phát triển cốt lõi vẫn hiếm gặp trong ngành, nhưng khi xảy ra, thường báo hiệu tái cấu trúc kéo dài hoặc phát triển bị đình trệ.
Đối với Zcash, các con đường phía trước tuy hạn chế nhưng lại rất quan trọng. Có thể sẽ xuất hiện các nỗ lực phát triển song song, cải cách cấu trúc hoặc kéo dài tình trạng tê liệt quản trị. Điều mà sự kiện này đã làm rõ là chỉ riêng sự tinh vi về kỹ thuật là chưa đủ để mạng lưới phát triển. Khi quản trị thất bại, nó có thể trở thành lớp yếu ớt nhất trong tất cả.
