Người sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, cho biết lĩnh vực crypto cần "stablecoin phi tập trung tốt hơn"

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã cảnh báo rằng các stablecoin phi tập trung hiện nay chưa đủ bền vững để hỗ trợ tầm nhìn dài hạn của crypto, cho rằng ngành công nghiệp này cần các thiết kế mới ít phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ và ít dễ bị thao túng bởi các cá nhân giàu có.

Trong một bài đăng trên X vào Chủ nhật, Buterin cho rằng các mô hình hiện tại mắc phải ba lỗi cốt lõi: dựa vào một tham chiếu giá fiat duy nhất, hệ thống oracle có thể bị thao túng bởi các nhóm vốn lớn và lợi suất staking làm méo mó kinh tế stablecoin.

Stablecoin — các loại tiền mã hóa được thiết kế để giữ giá trị ổn định, thường được neo vào đồng đô la Mỹ hoặc các loại tiền fiat khác — đã trở thành một trong những phân khúc phát triển nhanh nhất của thị trường tài sản số. Tổng vốn hóa thị trường stablecoin đã tăng vọt 49% vào năm 2025, đạt 306 tỷ đô la vào tháng 12, nhờ vào quy định rõ ràng hơn và sự chấp nhận ngày càng tăng của các tổ chức.

Các ngân hàng và công ty fintech ngày càng nghiên cứu việc phát hành token riêng, trong khi các công ty crypto lớn đã chấp nhận stablecoin như một cầu nối giữa tài chính truyền thống và blockchain. Trong số đó, dự án crypto được Trump hậu thuẫn, World Liberty Financial, đã ra mắt token neo vào đô la Mỹ của riêng mình, USD1, vào năm ngoái.

Quá trình tổ chức hóa stablecoin nhanh chóng đã làm bùng lên một căng thẳng kéo dài trong nội bộ crypto — liệu công nghệ này nên phục vụ như một lựa chọn phi tập trung thay thế cho hệ thống tài chính, hay phát triển thành một phần mở rộng được quản lý của nó. Các nhà phê bình cảnh báo rằng stablecoin do các tập đoàn vận hành và được bảo chứng bởi đồng đô la do chính phủ phát hành làm suy yếu mục tiêu ban đầu của crypto về khả năng chống kiểm duyệt, quyền riêng tư và độc lập với sự kiểm soát của nhà nước.

Georgii Verbitskii, nhà sáng lập ứng dụng đầu tư crypto TYMIO, cho biết những lo ngại của Buterin làm nổi bật một điểm yếu cơ bản trong mô hình stablecoin ngày nay.

“Nếu stablecoin nhằm hỗ trợ sự bền vững lâu dài, đặc biệt ở cấp độ quốc gia hoặc hạ tầng tài chính toàn cầu, thì việc phụ thuộc vào một loại tiền fiat duy nhất như đồng đô la Mỹ là một điểm yếu mang tính cấu trúc,” Verbitskii nói với

.

“Trong một khoảng thời gian đủ dài, lạm phát, chính sách tiền tệ và kiểm soát chính trị chắc chắn sẽ thấm vào hệ thống,” ông tiếp tục.

Verbitskii cho biết các token thống trị như USDT của Tether và USDC của Circle đã là những sản phẩm mang tính tổ chức sâu sắc, với sự kiểm soát tập trung và chịu tác động từ lạm phát tiền fiat.

“Một stablecoin thực sự toàn cầu có lẽ cần độc lập với bất kỳ quốc gia nào — có thể dựa trên một rổ tài sản hoặc hàng hóa đa dạng — và được bảo vệ bằng các cơ chế khó bị thao túng về tài chính,” ông nói.

Buterin lập luận rằng về lâu dài, ngay cả việc neo vào đồng đô la Mỹ cũng tạo ra rủi ro. “Theo dõi USD thì ổn trong ngắn hạn, nhưng theo ý kiến của tôi, một phần của tầm nhìn về khả năng phục hồi quốc gia nên là sự độc lập thậm chí với chỉ số giá đó,” ông viết. “Trong khoảng thời gian 20 năm, nếu nó siêu lạm phát, dù chỉ ở mức vừa phải thì sao?”

Đồng sáng lập Ethereum cũng cảnh báo rằng hầu hết stablecoin phi tập trung đều dựa vào các oracle có thể bị thao túng nếu đủ tiền được bơm vào. Nếu không có thiết kế tốt hơn, ông cho rằng các giao thức phải dựa vào việc thu giá trị ở mức cao từ người dùng để tự bảo vệ, khiến hệ thống kém hấp dẫn và kém công bằng.

“Đây là lý do lớn khiến tôi liên tục phản đối quản trị tài chính hóa,” Buterin bổ sung. “Nó vốn dĩ không có sự bất đối xứng phòng thủ/tấn công, do đó mức độ trích xuất cao là cách duy nhất để ổn định.”

Boris Bohrer-Bilowitzki, CEO của công ty blockchain layer-1 Concordium, nói với

rằng sự phi tập trung của oracle là một vấn đề “cần phải có sự đầu tư thực sự về hạ tầng, không phải chỉ là diễn kịch quản trị.” 

“Các dự án hiện tại đang quá chú trọng vào quan hệ đối tác với TradFi và sự tham gia của doanh nghiệp mà bỏ qua những yếu tố nền tảng,” ông nói. “Quan hệ đối tác quan trọng đối với việc chấp nhận và triển khai rộng rãi, nhưng không nên lấn át tuân thủ quy định, bảo mật và khả năng phục hồi thực sự.”

Vấn đề thứ ba, theo Buterin, là lợi suất staking. Nếu người dùng stablecoin chỉ có thể kiếm được vài phần trăm lợi suất còn staking mang lại lợi nhuận cao hơn, thì stablecoin sẽ trở nên kém cạnh tranh về cấu trúc.

Buterin đã đưa ra một số hướng tiếp cận khả thi, bao gồm giảm mạnh lợi suất staking, tạo ra các hình thức staking an toàn hơn hoặc tìm cách để staking có thể bị cắt giảm (slashable) tương thích với tài sản thế chấp của stablecoin.