Hoạt động tiền mã hóa ngày càng tăng của Iran không phải để săn lùng đợt tăng giá tiếp theo mà là để sinh tồn. Năm 2025, hệ sinh thái tiền mã hóa của Iran ước tính đạt 7,78 tỷ đô la, tăng trưởng nhanh hơn phần lớn thời gian so với năm 2024. Ở trung tâm của sự chuyển dịch này là Bitcoin, ngày càng được sử dụng như một cứu cánh tài chính hơn là một tài sản đầu cơ.
Áp lực kinh tế của Iran đã tích tụ trong nhiều năm. Kể từ năm 2018, đồng rial của Iran đã mất gần 90% giá trị, trong khi lạm phát hằng năm liên tục dao động ở mức 40–50%. Thực phẩm, nhà ở và hàng hóa nhập khẩu ngày càng trở nên đắt đỏ, còn mức lương thì tụt lại phía sau.
Với nhiều hộ gia đình, việc tiết kiệm bằng rial không còn hợp lý. Câu hỏi đã chuyển từ “Làm thế nào để tôi gia tăng tài sản?” sang “Làm thế nào để tôi ngăn nó bị hao mòn?” Bitcoin đã lấp đầy khoảng trống đó như một nơi lưu trữ giá trị bên ngoài hệ thống tiền tệ đang suy sụp nhanh chóng.
Hoạt động tiền mã hóa tại Iran tăng vọt vào những thời điểm căng thẳng chính trị và quân sự. Những đợt tăng đột biến lớn diễn ra sau các vụ đánh bom Kerman tháng 1/2024, leo thang tên lửa Iran–Israel tháng 10/2024, và cuộc xung đột kéo dài 12 ngày tháng 6/2025, cũng liên quan đến các cuộc tấn công mạng vào ngân hàng, nền tảng tiền mã hóa và truyền thông nhà nước.
Mỗi khủng hoảng đều tạo ra phản ứng tương tự: số lượng giao dịch tiền mã hóa tăng, luồng vốn di chuyển nhanh hơn và nhu cầu tài sản kỹ thuật số cao hơn. Bitcoin thực sự đã trở thành chỉ báo căng thẳng theo thời gian thực cho nền kinh tế Iran.
Trong khi người dân chuyển sang tiền mã hóa để tự bảo vệ mình, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã sử dụng nó ở quy mô công nghiệp. Đến quý 4/2025, các ví liên kết với IRGC chiếm khoảng 50% tổng hoạt động tiền mã hóa của Iran.
Nguồn: Chainalysis
Lượng tiền nhận về các địa chỉ này đã tăng từ hơn 2 tỷ đô la năm 2024 lên hơn 3 tỷ đô la năm 2025. Các nhà phân tích cảnh báo rằng các con số này có khả năng bị đánh giá thấp, vì chúng chỉ phản ánh các ví được biết đến và bị trừng phạt, chưa bao gồm các thực thể vỏ bọc ẩn và các bên trung gian nước ngoài được sử dụng để trốn tránh lệnh cấm vận và chuyển tiền xuyên biên giới.
Sự tương phản càng rõ rệt hơn trong các đợt biểu tình. So sánh giai đoạn trước bất ổn (1/11–27/12/2025) với thời điểm biểu tình và mất kết nối internet (28/12/2025–8/1/2026), dữ liệu cho thấy lượng rút Bitcoin từ các sàn giao dịch Iran tăng mạnh.
Nguồn: Chainalysis
Nhiều người dùng chuyển tiền vào các ví cá nhân, lựa chọn tự quản lý tài sản thay vì các nền tảng có thể bị hạn chế hoặc giám sát. Hành vi này cho thấy xu hướng tìm nơi trú ẩn an toàn, xuất phát từ nỗi lo ngại về sự gián đoạn ngân hàng, kiểm soát vốn và nguy cơ mất giá tiền tệ tiếp tục.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});Bản phân tích cho biết Bitcoin nổi bật vì ba lý do. Tự quản lý tài sản cho phép người dùng kiểm soát tiền mà không cần qua ngân hàng. Khả năng chống kiểm duyệt giúp giao dịch tiếp tục ngay cả khi bị ngắt kết nối. Tính di động khiến nó hữu ích khi phải sơ tán hoặc chuyển vốn đột ngột.
Các đợt rút Bitcoin tăng vọt tương tự cũng đã xuất hiện ở các vùng xung đột và khủng hoảng khác, cho thấy một mô hình toàn cầu rộng lớn hơn.
