Crypto: Vitalik Buterin đưa ra các nâng cấp lớn cho Nodes, dApps và quyền riêng tư vào năm 2026

Ethereum chưa từng “thất bại”, nhưng đôi khi đã phải thỏa hiệp. Đó là thông điệp khá trực diện mà Vitalik Buterin đã một lần nữa nhấn mạnh vào thứ Sáu, ngày 16 tháng 1 năm 2026. Ông hứa hẹn một năm tái chiếm: dễ dàng tự xác minh mạng lưới hơn, dễ dàng sử dụng dApps mà không cần tin tưởng các bên trung gian và dễ dàng lấy lại quyền kiểm soát dữ liệu của bạn.

Nút mạng dễ tiếp cận hơn, hay làm thế nào để đưa xác minh trở lại vị trí trung tâm

Trong bài đăng của mình, ý tưởng trung tâm rất rõ ràng. Năm 2026 phải “giành lại vị trí” về chủ quyền cá nhân và “không cần lòng tin”. Nói cách khác: giảm phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp node, giao diện mong manh, và các pipeline theo dõi mọi thứ. Ông cũng cảnh báo rằng dự án crypto sẽ kéo dài, trải qua nhiều phiên bản và hard fork khác nhau.

Cốt lõi của vấn đề là khả năng tự xác minh. Một “node đầy đủ” trở nên hợp túi tiền không chỉ là vấn đề kỹ thuật. Đó là khác biệt giữa “tôi tin” và “tôi biết”. Đồng sáng lập ETH nhấn mạnh rằng, trong những năm gần đây, việc vận hành một node đã trở nên khó khăn hơn. Và điều này đã chuyển quyền lực về phía một số hạ tầng chi phối.

Với cùng lập luận, ông nhấn mạnh một hướng đi khác: light client. Chúng không thay thế mọi chức năng của node đầy đủ, nhưng có thể khiến việc xác minh nhẹ nhàng hơn nhiều. Ethereum cũng giải thích rằng light client tích hợp vào ví có thể tự xác thực dữ liệu thay vì phải tin tưởng thông qua nhà cung cấp RPC.

dApp ít “ngụy trang Web2” hơn và giao diện không biến mất

Dự án thứ hai: dApp. Vitalik nhắm đến một điểm đau. Nhiều dApp đã trở thành các cỗ máy phức tạp, rò rỉ dữ liệu ra hàng loạt máy chủ. Và khi giao diện bị sập, người dùng đôi khi mắc kẹt, dù tài sản của họ vẫn onchain.

Do đó, ông đề xuất cách tiếp cận “onchain” hơn cho giao diện, với các giải pháp như UI phục vụ qua IPFS. Mục tiêu không phải là để đẹp mắt. Đó là để tránh kịch bản một dApp ngoại tuyến hoặc bị tấn công trở thành cửa ngõ hoàn hảo cho lừa đảo quy mô lớn. Lời hứa là crypto có thể kháng cự cả những sự cố phổ biến.

Nhưng còn một góc nhìn âm thầm hơn: quyền riêng tư khi truy vấn. Ngay cả khi giao dịch của bạn “sạch”, việc đọc dữ liệu của bạn chưa chắc như vậy. Khi bạn truy vấn trạng thái hợp đồng qua RPC, bạn để lại dấu vết. Vitalik đề cập đến các kỹ thuật như Oblivious RAM (ORAM) và Private Information Retrieval (PIR) để ngăn bên trung gian suy đoán hành động của bạn trên dApp. Đó không phải phép màu, mà là cách phá vỡ giám sát “bằng metadata”.

Quyền riêng tư và UX: Kohaku, ví phục hồi được, và sự trở lại của “tự chủ”

Trục thứ ba là điều gần gũi nhất với công chúng: quyền riêng tư, nhưng với UX thực tế. Vitalik tóm tắt tham vọng một cách gần như khiêu khích: thực hiện thanh toán riêng tư từ ví của bạn với trải nghiệm tương tự như thanh toán công khai. Không phải chế độ “chuyên gia”, không đầy cảnh báo, chỉ là sử dụng bình thường.

Tự chủ không chỉ là che giấu dữ liệu. Đó còn là không để mất tài sản vì lỗi con người. Vitalik lại nhắc đến ví phục hồi xã hội và timelock, những cơ chế giúp tránh bi kịch mất seed. Về điểm này, hệ sinh thái đã tiến triển với account abstraction, đặc biệt là ERC-4337, và sự xuất hiện của EIP-7702 trong nâng cấp Pectra, thường được coi là một bước tiến tới ví “thông minh” hơn.